Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są aktualne normy ciśnienia tętniczego dla dorosłych?
- Jakie różnice w ocenie ciśnienia tętniczego stosuje się u dzieci i młodzieży?
- Jakie są zalecenia dotyczące prawidłowego pomiaru ciśnienia?
- Jakie są główne czynniki ryzyka wpływające na podwyższone ciśnienie tętnicze?
Prawidłowe ciśnienie tętnicze jest jednym z najważniejszych wskaźników zdrowia układu sercowo-naczyniowego. Gdy jego wartości przekraczają obowiązujące normy, rośnie ryzyko poważnych chorób, w tym udaru, zawału serca oraz miażdżycy. Nadciśnienie wpływa także niekorzystnie na wzrok i pracę nerek. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że problem ten dotyczy około 11 milionów osób w Polsce, co plasuje nas w czołówce Europy. Szacuje się, że choruje ponad jedna trzecia dorosłych, a wraz z wiekiem odsetek znacząco wzrasta.
Czytaj więcej
Rząd pracuje nad zmianami w systemie e-zdrowia, które mają odblokować ponad 3 mld zł z KPO. Jak donosi Rynek Zdrowia, prace nad ustawą zostały znac...
Jakie są aktualne normy ciśnienia tętniczego u dorosłych?
Od 2024 r. obowiązują nowe wytyczne dotyczące nadciśnienia, wydane przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne. W zaktualizowanych rekomendacjach pojawiła się nowa kategoria – podwyższone ciśnienie tętnicze. Pojawiły się również nowe zalecenia dotyczące stylu życia, które pomagają obniżyć ciśnienie, a także nowa rekomendowana metoda leczenia. Zgodnie z najnowszymi zaleceniami wyróżnia się trzy podstawowe kategorie ciśnienia tętniczego dla pomiarów gabinetowych.
- Za optymalne uznaje się wartości poniżej 120/70 mm Hg.
- Nowa kategoria – podwyższone ciśnienie tętnicze mieści się w zakresie od 120 do 139 mm Hg dla ciśnienia skurczowego lub od 70 do 89 mm Hg dla rozkurczowego.
- Nadciśnienie rozpoznaje się przy wartościach równych lub wyższych niż 140/90 mm Hg.
Nieco inne progi obowiązują przy pomiarach wykonywanych w domu. W tym przypadku podwyższone ciśnienie tętnicze rozpoznaje się od 120 do 134 i/lub od 70 do 84 mm Hg, zaś nadciśnienie od poziomu 135/85 mm Hg.
W przypadku pacjentów, którzy przyjmują leki na ciśnienie, skurczowe ciśnienie docelowe wynosi od 120 mm Hg do 129 mm Hg. To kolejna zmiana w stosunku do poprzednich wytycznych europejskich, które zakładały dwuetapowe podejście. Wcześniej zalecano, aby pacjenci byli leczeni do celu poniżej 140/90 mm Hg, a dopiero później do celu poniżej 130/80 mm Hg.
Czytaj więcej
1 maja 2026 r. zaczną obowiązywać nowe, wyższe stawki za pobyt w sanatorium uzdrowiskowym "na NFZ". Zmiana ma związek z rozpoczynającym się wówczas...
Jakie są normy ciśnienia u dzieci i młodzieży?
W przypadku dzieci i młodzieży stosuje się nieco inne metody oceny. Zamiast stałych wartości z tabeli wykorzystuje się tzw. siatki centylowe, które uwzględniają wiek, płeć i wzrost. Dzięki temu pediatrzy są w stanie porównać wynik dziecka z wartościami typowymi dla jego rówieśników.
Nadciśnienie tętnicze u dzieci rozpoznaje się w momencie, gdy wartości przekraczają 95. centyl dla danej grupy i zostały potwierdzone w trzech niezależnych pomiarach. Wyniki mieszczące się pomiędzy 90. a 95. centylem określa się jako wysokie prawidłowe. U młodzieży powyżej 16. roku życia stosuje się już kryteria podobne do tych obowiązujących u dorosłych.
Czytaj więcej
Lista specjalistów, do których można dostać się bez skierowania od lekarza POZ znacznie ułatwia uzyskanie pomocy i skraca kolejki w służbie zdrowia...
Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie?
Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew oddziałuje na ściany tętnic. Wynik podawany jest w milimetrach słupa rtęci i obejmuje dwie wartości – skurczową i rozkurczową. Choć pomiary wykonywane w gabinecie lekarskim są podstawą diagnozy, uważa się, że większą wartość prognostyczną mają pomiary domowe. To one lepiej odzwierciedlają rzeczywisty stan zdrowia i pozwalają na dokładniejszą ocenę ryzyka.
Aby wynik można było uznać za wiarygodny, przed badaniem należy odpocząć przez 15 minut. Pomiar powinno wykonywać się w pozycji siedzącej ze stopami położonymi płasko na podłodze, opierając ramię na wysokości serca. Mankiet powinien znajdować się na gołym ramieniu, 2-3 cm powyżej łokcia. W trakcie pomiaru nie należy się ruszać i rozmawiać. Ciśnienia nie należy mierzyć bezpośrednio po wysiłku fizycznym, w silnym stresie, po wypiciu kawy, po posiłku oraz po kąpieli. Osoby, które nie mają problemów z ciśnieniem, mogą profilaktycznie wykonywać pomiary raz na kilka miesięcy. Osoby ze zdiagnozowanym nadciśnieniem powinny mierzyć ciśnienie dwa razy dziennie – rano i wieczorem, najlepiej o stałych godzinach.
Warto pamiętać, że wartości ciśnienia tętniczego zmieniają się w ciągu dnia pod wpływem emocji oraz aktywności fizycznej. Na wyniki wpływ mają zarówno czynniki genetyczne, jak i wiek oraz siła skurczu mięśnia sercowego i elastyczność ścian naczyń krwionośnych. Najważniejszy wpływ przypisuje się jednak stylowi życia. Główne czynniki ryzyka to nadmierne spożycie soli, siedzący tryb życia, nadmierna masa ciała, picie alkoholu, palenie papierosów oraz przewlekły stres. Podwyższone ciśnienie tętnicze niekiedy jest też objawem innych chorób, w tym chorób nerek, zaburzeń hormonalnych lub obturacyjnego bezdechu sennego.
