Wyniki najnowszego badania skamieniałości Prototaxites opublikowano 21 stycznia w czasopiśmie „Science Advances”. Publikację przygotował zespół naukowców z Uniwersytetu Edynburskiego. Głównym autorem badania jest dr Corentin C. Loron.
Historia prehistorycznych olbrzymów
Jak wyjaśniają autorzy badania, Prototaxites „był pierwszym olbrzymim organizmem żyjącym na powierzchni Ziemi, reprezentowanym przez kolumnowe skamieniałości o wysokości do ośmiu metrów z wczesnego dewonu”.
Skamieniałości tych zagadkowych organizmów odkryto po raz pierwszy ponad 165 lat temu na terenie Kanady. Ówcześni odkrywcy nie byli pewni, z jakim organizmem mają do czynienia. Uważano, że skamieniałość może być pozostałością prehistorycznych „drzew iglastych”. Kolejna zmiana w klasyfikacji organizmu nastąpiła dopiero w 2001 r. Paleontolog Francis Hueber postawił tezę, że Prototaxites może należeć do królestwa grzybów. Temat budził wciąż jednak wątpliwości paleontologów.
Najnowszą analizę tajemniczej skamieniałości przeprowadził zespół naukowców z Uniwersytetu Edynburskiego.
Czytaj więcej
Skąd wzięła się asymetria widocznej i niewidocznej strony Księżyca? Najnowsza publikacja chińskich badaczy może potwierdzać jedną z ciekawych teori...
Zagadkowe organizmy z prehistorycznych bagien
Badane organizmy żyły ok. 400 mln lat temu. Rozwijały się prawdopodobnie na prehistorycznych bagnach, wśród paproci i skrzypów. Prototaxites miały formę kilkumetrowych, wysmukłych słupów, które były pozbawione gałęzi. Największe okazy osiągały nawet do 8 metrów wysokości.
Przedmiotem najnowszej analizy jest skamieniałość pochodząca z osadów w pobliżu szkockiej wioski Rhynie. Obiekt wchodzi w skład zbiorów należących do National Museums Scotland (NMS). „Krzemień Rhynie jest niesamowity. To jeden z najstarszych na świecie skamieniałych ekosystemów lądowych” – podkreśla główny autor badania dr Corentin Loron.
Współautorka badania Laura Cooper wyjaśnia, że nowa analiza Prototaxites wyklucza jego przynależność do świata grzybów. Ten wniosek postawiono po analizie chemicznej struktur rurkowych organizmu i po przeglądzie anatomii mikroskopowej. Badanie pozwoliło także wykluczyć przynależność organizmu do świata roślin. Jak wyliczają naukowcy, Prototaxites nie jest ani glonem, ani porostem. Z pewnością nie należy też do świata zwierząt.
Nowa analiza opierała się także na starszych badaniach, w których wykluczano Prototaxites z kolejnych, dużych, złożonych form życia.
Fragment artystycznej rekonstrukcji środowiska, w którym żył organizm Prototaxites (ilustr. M.Humpage, źródło: science.org)
„Niezależny eksperyment”, jaki przeprowadziło życie?
Najnowsze badanie pozwoliło naukowcom postawić ciekawy wniosek. „(...) morfologia i molekularny odcisk palca P. taiti wyraźnie różnią się od morfologii i cech grzybów i innych organizmów zachowanych obok niego w [dewońskim osadzie] (...) i sugerujemy, że najlepiej uznać go za członka wcześniej nieopisanej, całkowicie wymarłej grupy eukariontów” – podkreśla zespół autorów.
Zdaniem badaczy Prototaxites można uznać za organizmy „unikatowe”. W komentarzach do badania pojawiają się z kolei takie sformułowania jak „anomalia kopalniana” i „osobliwość”. Współautorka badania dr Sandy Hetherington opisuje Prototaxites jako: „(...) życie, ale nie takie, jakie znamy obecnie, wykazujące cechy anatomiczne i chemiczne odmienne od grzybów czy roślin, a zatem należące do całkowicie wymarłej ewolucyjnie gałęzi życia”.
Laura Cooper, kolejna współautorka badania, używa z kolei metafory „niezależnego eksperymentu”, który przeprowadziło życie. W prehistorii świata istniały duże, złożone organizmy, które można poznać tylko dzięki zachowanym skamieniałościom.
