Mózg dziecka „dojrzewa" przez to zbyt szybko. Pułapka, w którą wpada wielu rodziców

Z roku na rok spędzamy coraz więcej czasu przed ekranami telefonów, tabletów i komputerów. Przed szkodliwością tej aktywności przestrzegają naukowcy, specjaliści medycyny i szkolnictwa. Obawy na ten temat wyraża także WHO. Najnowsze badania pokazują, że kontakt z ekranem jest szczególnie szkodliwy dla najmłodszych dzieci.

Czas przed ekranem a późniejszy rozwój mózgu dziecka

Najnowsze badanie na ten temat to efekt pracy zespołu badaczy z Instytutu Rozwoju Człowieka i Potencjału ASTAR oraz Uniwersytetu Narodowego Singapuru (NUS). Publikacja powstała we współpracy z Narodowym Szpitalem Uniwersyteckim w Singapurze, Szpitalem Kobiecym i Dziecięcym KK oraz Uniwersytetem McGill. Wyniki badania opublikowano 29 grudnia 2025 r. na portalu „ebioMedicine” (THE LANCET Discovery Science).

Według autorów badania, czas spędzany przez niemowlęta i najmłodsze dzieci przed ekranami wpływa na proces dojrzewania mózgu. Ekspozycja na ekran dzieci do 2. roku życia przyspiesza specjalizację kontroli wzrokowej i poznawczej ich mózgu. Proces ten wpływa jednak w późniejszym okresie na mniejszą elastyczność w trakcie zadań wymagających myślenia. Wolniejszy czas reakcji w tego typu zadaniach obserwowano u dzieci w wieku 8,5 lat. U trzynastolatków zaobserwowano z kolei powiązanie z wyższym poziomem lęku.

Czytaj więcej

Styl życia

40 proc. rodziców w Polsce robi poważny błąd w zarządzaniu kontaktami dzieci z technologią

Z raportu Cyfrowe Mosty opracowanego przez Centralny Ośrodek Informatyki wynika, że w wielu polsk...

Co zbadali naukowcy z Singapuru?

Najnowsza publikacja to pierwsza tego typu analiza na ten temat, wyróżniająca się m.in. ponad dziesięcioletnim okresem obserwacji dzieci. Badaczom zależało na tym, aby zbadać długotrwałe konsekwencje czasu spędzanego przez najmłodszych przed ekranem.

Analiza obejmowała grupę 168 dzieci z trwającego badania kohortowego GUSTO („Growing Up in Singapore Towards healthy Outcomes”). Rodziców poproszono o oszacowanie ilości czasu, który dziecko w wieku do 2 lat spędza przed ekranem. Czas szacowano oddzielnie dla typowego dnia roboczego i dla weekendu. Kolejne etapy badania obejmowały wykonanie rezonansu magnetycznego (MRI) mózgu dzieci. Rezonans wykonywano, gdy uczestnicy badania osiągali wiek 4,5 lat, 6 lat oraz 7,5 lat.

Zmiany rozwojowe mózgu dziecka. Co pokazało badanie?

Wyniki nowego badania potwierdzają, że okres niemowlęctwa jest szczególnie ważny dla rozwoju mózgu. U niemowląt spędzających więcej czasu przed ekranem zauważono przyspieszone dojrzewanie sieci mózgowych odpowiadających za przetwarzanie obrazu i kontrolę poznawczą. Zdaniem badaczy na zmianę może wpływać silna stymulacja sensoryczna dostarczana przez kontakt z ekranem.

„Przyspieszone dojrzewanie ma miejsce, gdy pewne sieci mózgowe rozwijają się zbyt szybko, często w odpowiedzi na przeciwności losu lub inne bodźce” – podkreśla główny autor badania dr Pei Huang.

Warto podkreślić, że zaobserwowane zmiany zachodziły tylko w przypadku dzieci przed ukończeniem drugiego roku życia (a nie trzeciego, czwartego i u dzieci starszych).

W późniejszym czasie w tej grupie dzieci zaobserwowano: