Święta Bożego Narodzenia to czas, w którym wiele dzieci dostaje swój pierwszy telefon. Ze wspomnianego już raportu Cyfrowe Mosty wynika, że rodzice najczęściej decydują się na jego zakup, ponieważ zależy im na bezpieczeństwie dziecka i kontakcie z nim. 53 proc. chce mieć możliwość szybkiego porozumienia się z dzieckiem, 42 proc. wskazuje na własne poczucie bezpieczeństwa, a 41 proc. – na poczucie bezpieczeństwa dziecka. Dla 39 proc. rodziców telefon staje się też naturalną konsekwencją większej samodzielności – powrotów ze szkoły, a także zajęć bez opieki dorosłych. W ich przekonaniu i odczuciu smartfon to przede wszystkim narzędzie służące do kontaktu, ale młodzi ludzie postrzegają go inaczej – służy im „do wszystkiego” i zyskuje status przedmiotu, z którym właściwie się nie rozstają. Właśnie w tym kontekście budowanie zdrowych nawyków szczególnie zyskuje na znaczeniu.
Jak Polacy kontrolują używanie internetu przez dzieci?
Wielu rodziców wciąż jednak myśli o telefonie dziecka w jednoznacznych kategoriach – stawiają na kontrolę lub zaufanie. Z danych wynika zaś, że dzieci oczekują obecności i przewodnictwa dorosłych w cyfrowym świecie. Badanie zrealizowane na zlecenie Centralnego Ośrodka Informatyki pokazało, że 71 proc. dzieci w wieku 10–16 lat wskazuje rodzica jako swojego przewodnika po świecie internetu, podczas gdy 45 proc. dorosłych nie czuje się kompetentnymi w tej roli.
Czytaj więcej
Najnowsze badania naukowe dostarczają kolejnych dowodów na to, że używanie smartfona może być szkodliwe dla dzieci do 12. roku życia. Wiąże się m.i...
Jednym z największych problemów okazuje się też brak jasnych zasad regulujących korzystanie z technologii. Raport Cyfrowe Mosty pokazuje, że w 40 proc. rodzin nie funkcjonują żadne reguły dotyczące korzystania z internetu. To oznacza, że dzieci często uczą się obsługi technologii metodą prób i błędów – w środowisku, które nie zawsze jest dla nich bezpieczne.
Jednocześnie tam, gdzie zasady istnieją, rodzice najczęściej sięgają po rozwiązania oparte na rozmowie i umowie. 42 proc. rodziców nastolatków deklaruje, że ustala godziny i czas korzystania z internetu, 41 proc. regularnie rozmawia z dzieckiem o jego doświadczeniach online, 38 proc. wprowadza zasadę braku telefonów podczas posiłków, 35 proc. monitoruje aktywność swojego dziecka w sieci, a 28 proc. stosuje programy do kontroli rodzicielskiej.
– Zasady nie muszą być rozbudowane ani restrykcyjne, ale powinny być jasne, spójne i możliwe do utrzymania także przez dorosłych. Najsłabiej działają reguły, których rodzice sami nie przestrzegają – dzieci bardzo szybko to zauważają i tracą do nich zaufanie – mówi dr Maciej Dębski, założyciel i prezes fundacji Dbam o mój zasięg.
Z analiz COI wynika, że 42 proc. dzieci często lub zawsze korzysta z urządzeń ekranowych tuż po przebudzeniu lub krótko przed snem, a co trzecie dziecko nie rozstaje się z telefonem podczas posiłków. Niemal połowa młodych ludzi sięga po internet po prostu „z nudów”. To właśnie w takich momentach – zmęczenia, braku alternatyw, potrzeby odreagowania – telefon staje się głównym regulatorem emocji.
Czytaj więcej
Chociaż empatia często kojarzy się w pierwszej chwili ze współczuciem, w rzeczywistości jest to ważna umiejętność, jeden z kluczowych aspektów ludz...
Jak nauczyć dziecko właściwego używania smartfonu?
Rodzicom, którzy chcą nauczyć dziecko właściwego korzystania z technologii i smartfonu, eksperci COI polecają przestrzeganie 5 zasad „obcowania z pierwszym smartfonem”. Oto one:
1. Zacznij od telefonu bez internetu. Dzięki temu dziecko łatwiej pozna jego podstawową funkcję – możliwość dzwonienia i wysyłania SMS-ów.
2. Jeśli już telefon z internetem – zadbaj o zabezpieczenia i zasady. Skorzystaj z narzędzi kontroli rodzicielskiej, wybierz dozwolone aplikacje oraz ustal limity czasu korzystania.
3. Traktuj telefon jak narzędzie, nie nagrodę. Mów o nim jak kluczu do domu, a nie symbolu statusu społecznego.
4. Na początku udostępniaj dziecku smartfon, a nie od razu oddawaj na własność. Przed przekazaniem telefonu reguły korzystania z niego warto ustalić na piśmie.
5. Konsekwentnie egzekwuj ustalenia. To informacja o tym, czy dziecko jest gotowe na większą samodzielność i poszerzenie dostępu do cyfrowego świata.
