Już od kilku lat studia na kierunku psychologia cieszą się ogromnym powodzeniem wśród kandydatów starających się o przyjęcie na uczelnie wyższe. Liczba osób studiujących psychologię wciąż dynamicznie wzrasta – w tej chwili to ponad 82 tys. osób. Jeszcze w 2019 r. było ich znacznie mniej – ok. 34 tys. (przyrost o 142 proc.). W porównaniu do ubiegłego roku akademickiego, w roku 2024/2025 kształciło się na studiach psychologicznych o ok. 9,5 tys. osób więcej. Z nowej wersji raportu o studiach psychologicznych w Polsce, przygotowanej przez badaczki z Uniwersytetu SWPS i Uniwersytetu Jagiellońskiego wynika, że kandydaci często wybierają studia psychologiczne na uczelniach zawodowych lub akademickich, które nie poddają się ocenie poziomu naukowego jednostki w dyscyplinie psychologia. Efektem tego może być spadek jakości studiów.
Jak i gdzie można studiować psychologię?
Autorki badania zwracają uwagę, że mimo iż zawód psychologa jest uznawany za zawód zaufania publicznego, to nie istnieją standardy kształcenia na tym kierunku – podobne do tych obowiązujących dla zawodów medycznych, architekta czy nauczyciela. Psychologię można studiować na studiach licencjackich lub magisterskich, w formie stacjonarnej lub niestacjonarnej, o profilu ogólnoakademickim lub praktycznym. W efekcie osoby legitymujące się dyplomem ukończenia takich studiów mogą mieć zupełnie różne kompetencje.
Czytaj więcej
Badacze z Instytutu Psychologii PAN opracowali raport „Korzystanie z pomocy psychologicznej. Co zachęca, a co powstrzymuje?” przygotowany w ramach...
W roku akademickim 2024/2025 kierunek psychologia pojawił się na 9 kolejnych uczelniach. Uczelnie te wprowadziły 14 nowych ofert studiów psychologicznych, wszystkie o profilu praktycznym. Oznacza to, że aż 82 uczelnie mają prawo do kształcenia przyszłych psychologów. Zdecydowana większość z nich to zawodowe uczelnie niepubliczne i ta przewaga rośnie z roku na rok.
Ważna zmiana w obrazie „rynku studiów psychologicznych” zaszła 2023 roku. Do tamtego czasu więcej studentów zdobywało wykształcenie na studiach o profilu ogólnoakademickim niż na praktycznym. Dwa lata temu trend się odwrócił. Na rynku kształcenia psychologicznego zaczynają dominować niepubliczne uczelnie zawodowe. W praktyce oznacza to, że bardzo często nie poddają się one ewaluacji działalności naukowej, ponieważ nie mają takiego obowiązku.
– Prawie 50 proc. studentów kształci się w uczelniach, które nie przystępują do ewaluacji działalności naukowej. To budzi obawy w dobie szerzącej się popularności pseudonaukowych koncepcji, a także niesprawdzonych rzetelnie metod psychologicznych. Wzrost popularności studiów nastawionych wyłącznie „na praktykę” może skutkować ograniczoną zdolnością rozumienia wyników badań i wykorzystywania ich w pracy zawodowej – mówi współautorka publikacji dr Julita Koszur, prof. Uniwersytetu SWPS.
Czytaj więcej
Niektóre luksusowe kurorty oferują rodzinną terapię wplecioną w wakacyjny wypoczynek w bajecznej scenerii. Czy taka metoda może okazać się skuteczn...
Uczelnie prowadzą studia na kierunku psychologia bez zaplecza naukowego
Co jeszcze ważne w tej sprawie, to fakt, że w raporcie na niepokojące zjawisko związane z ignorowaniem opinii w sprawie uprawnień do prowadzenia studiów na kierunku psychologia wydawanych przez Polską Komisję Akredytacyjną (PKA). W latach 2019-2025 PKA wydała 134 opinie, z czego ponad 60 proc. wniosków oceniono negatywnie. Najwięcej wniosków złożyły niepubliczne uczelnie zawodowe (58 proc.) i to w tej grupie wniosków był najwyższy odsetek opinii negatywnych (68 proc.). Mimo negatywnej opinii PKA ministerstwo może wydać zgodę na utworzenie kierunku, co – jak wskazują autorzy raportu – niejednokrotnie miało miejsce.
Badaczki z USWPS i UJ podkreślają w raporcie potrzebę wprowadzenia spójnego modelu kształcenia przyszłych psychologów, a przede wszystkim standardów prowadzenia studiów. Zwracają też uwagę, że kluczowe jest zawarcie w nowej ustawie o zawodzie psychologa jasnych kryteriów dostępu do zawodu, a wykształcenie jest jednym z nich. Autorki proponują również, by wzmocnić rolę PKA w kontroli jakości nowych programów studiów, a także rozważyć wprowadzenie egzaminu państwowego jako dodatkowego mechanizmu weryfikacji kompetencji.
