Reklama

Nowe badanie sugeruje związek mikroplastiku z rozwojem miażdżycy

Regularny kontakt z mikroplastikiem może przyspieszać rozwój miażdżycy, prowadząc do zawałów serca i udarów - wykazały najnowsze badania. Jednocześnie okazało się, że na negatywne skutki jego działania zdecydowanie bardziej mogą być narażeni mężczyźni.

Publikacja: 06.01.2026 11:41

Wyniki badań, zdaniem ich autorów, stanowią jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że mikr

Wyniki badań, zdaniem ich autorów, stanowią jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że mikroplastik może bezpośrednio przyczyniać się do chorób układu krążenia, a nie tylko korelować z nimi.

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy kontakt z mikroplastikiem może przyspieszać rozwój miażdżycy?
  • Dlaczego całkowite uniknięcie mikroplastiku jest praktycznie niemożliwe?
  • Jak naukowcy badają wpływ mikroplastiku na układ krążenia?

Badanie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Environment International”, przeprowadzili biomedycy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside.

Mikroplastik poważnym zagrożeniem dla zdrowia

Mikroplastik to drobne cząsteczki plastiku o średnicy mniejszej niż 5 mm, uwalniane z opakowań, odzieży i wielu produktów plastikowych. Obecnie, jak zauważają naukowcy, całkowite uniknięcie mikroplastiku jest praktycznie niemożliwe. Znaleźć go można bowiem w powietrzu, żywności czy wodzie pitnej. Wykryty został nawet w ludzkim organizmie. Niedawne badania z udziałem ludzi wykazały obecność mikroplastiku w blaszkach miażdżycowych i powiązały jego wyższe stężenie ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Do tej pory nie było jednak jasne, czy cząsteczki te aktywnie uszkadzają tętnice, czy jedynie towarzyszą chorobie.

– Całkowite uniknięcie mikroplastiku jest prawie niemożliwe. Najlepszą strategią jest jednak minimalizowanie narażenia poprzez ograniczenie użycia plastiku w pojemnikach na żywność i wodę, ograniczenie plastiku jednorazowego użytku oraz unikanie żywności wysoko przetworzonej. Obecnie nie ma skutecznych sposobów usuwania mikroplastiku z organizmu, dlatego minimalizowanie narażenia i dbanie o zdrowie układu sercowo-naczyniowego – poprzez dietę, aktywność fizyczną i kontrolowanie czynników ryzyka – pozostaje kluczowe – powiedział kierujący badaniami Changcheng Zhou, profesor nauk biomedycznych z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside, cytowany w komunikacie uczelni.

Czytaj więcej

ADHD będzie leczone inaczej niż dotychczas? Nowe odkrycie zmienia kierunek myślenia
Reklama
Reklama

Naukowcy zbadali wpływ mikroplastiku na rozwój miażdżycy

Naukowcy wykorzystali powszechnie akceptowany model zwierzęcy do badań nad chorobami serca. Badali myszy z niedoborem receptora LDLR, które są genetycznie podatne na rozwój miażdżycy. Zwierzęta te – zarówno samce, jak i samice – karmione były dietą niskotłuszczową i niskocholesterolową, porównywalną z dietą szczupłej i zdrowej osoby.

Przez dziewięć tygodni myszy otrzymywały codzienne dawki mikroplastiku (10 miligramów na kilogram masy ciała). Poziomy ekspozycji zostały dobrane tak, aby odzwierciedlały ilości uznawane za istotne dla środowiska i podobne do tych, z którymi ludzie mogą mieć kontakt poprzez skażoną żywność i wodę.

Mikroplastik bardziej szkodzi mężczyznom?

Wyniki badań wykazały uderzającą różnicę między płciami. Okazało się, że u samców myszy ekspozycja na mikroplastik znacznie przyspieszyła miażdżycę. Odkładanie się blaszek miażdżycowych wzrosło u nich o 63 proc. w korzeniu aorty, części aorty połączonej z sercem, oraz o 624 proc. w tętnicy ramienno-głowowej, która odchodzi od aorty w górnej części klatki piersiowej. Z kolei u samic myszy narażonych na te same warunki nie zaobserwowano znaczącego wzrostu tworzenia się blaszek miażdżycowych.

Czytaj więcej

Wystarczy popularna witamina? Przełomowe odkrycie w walce o zdrowe płuca

Jednocześnie naukowcy zauważyli, że mikroplastik nie spowodował u zwierząt przyrostu masy ciała ani wzrostu poziomu cholesterolu. Myszy pozostały szczupłe, a poziom lipidów we krwi nie zmienił się. To natomiast dowodzi, że uszkodzenie tętnic nie było spowodowane klasycznymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość czy wysoki poziom cholesterolu.

To jednak nie wszystko. Naukowcy, wykorzystując sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek, odkryli również, że mikroplastik zakłóca działanie komórek wyściełających tętnice. Najbardziej narażone na to okazały się komórki śródbłonka.

Reklama
Reklama

– Ponieważ komórki śródbłonka jako pierwsze stykają się z krążącym mikroplastikiem, ich dysfunkcja może wywołać stan zapalny i powstawanie blaszek miażdżycowych – powiedział Changcheng Zhou.

Wyniki badań, zdaniem ich autorów, stanowią jeden z najsilniejszych jak dotąd dowodów na to, że mikroplastik może bezpośrednio przyczyniać się do chorób układu krążenia, a nie tylko korelować z nimi.

– Nasze odkrycia wpisują się w szerszy schemat obserwowany w badaniach nad układem sercowo-naczyniowym, gdzie mężczyźni i kobiety często reagują inaczej. Chociaż dokładny mechanizm nie jest jeszcze znany, pewną rolę mogą odgrywać takie czynniki, jak chromosomy płciowe i hormony, a zwłaszcza ochronne działanie estrogenu – zauważył Changcheng Zhou.

Naukowcy planują dalsze badania nad wpływem mikroplastiku na układ krążenia. Chcą m.in. dowiedzieć się, dlaczego mikroplastik wydaje się bardziej uszkadzać tętnice u mężczyzn.

Źródła:

  • Uniwersytet Kalifornijski w Riverside
  • SciTechDaily.com
  • The Independent
Nauka
Mózg dziecka „dojrzewa" przez to zbyt szybko. Pułapka, w którą wpada wielu rodziców
Nauka
Wystarczy popularna witamina? Przełomowe odkrycie w walce o zdrowe płuca
Nauka
ADHD będzie leczone inaczej niż dotychczas? Nowe odkrycie zmienia kierunek myślenia
Nauka
Jak korzystanie z solarium wpływa na ryzyko rozwoju czerniaka? Najnowsze badania
Nauka
Przełomowe ustalenia badaczy. Tych 6 objawów może zdradzić ryzyko demencji
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama