Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie zmiany nawyków mogą wpłynąć na długość życia?
- Jakie są konkretne efekty wprowadzenia małych modyfikacji w codziennych nawykach?
- W jaki sposób ograniczenie czasu siedzenia może zmniejszyć ryzyko przedwczesnej śmierci?
Sen, aktywność fizyczna i odżywianie od dawna są uznawane za podstawowe filary zdrowia. Złe wzorce dotyczące tych czynników zostały wielokrotnie powiązane z ryzykiem przedwczesnej śmierci oraz rozwojem chorób, takich jak choroby układu krążenia, nowotwory, cukrzyca typu II czy demencja. Dotychczas jednak najczęściej analizowano je oddzielnie, co ograniczało skuteczność rekomendacji zdrowotnych i nie oddawało w pełni złożonych zależności między nimi. Najnowsze dwa badania wskazują, że to właśnie niewielkie, skumulowane zmiany w kilku obszarach jednocześnie mają największy wpływ na długość życia i liczbę lat przeżytych w zdrowiu. Wyniki zostały opublikowane w czasopismach eClinicalMedicine oraz w The Lancet.
Jakie są zależności między snem, aktywnością fizyczną i dietą?
Jak podkreślają badacze, sen, aktywność fizyczna (od umiarkowanej do intensywnej) oraz jakość diety tworzą system wzajemnych powiązań, w którym zmiana jednego elementu wpływa na pozostałe. Przykładowo, niewystarczająca ilość snu może prowadzić do zaburzeń regulacji apetytu, zwiększonego spożycia energii oraz obniżenia poziomu aktywności fizycznej. Z kolei niska jakość diety może negatywnie wpływać na jakość snu. Jednoczesna analiza tych czynników pozwoliła po raz pierwszy precyzyjnie oszacować, jak małe zmiany mogą przełożyć się na konkretne korzyści zdrowotne.
Pierwsze badanie opublikowane w czasopiśmie eClinicalMedicine i prowadzone przez Nicholasa Koemela objęło grupę ponad 59 tys. osób z kohorty z UK Biobank. Uczestników obserwowano średnio przez 8 lat. Sen i aktywność fizyczną mierzono za pomocą akcelerometrów noszonych na nadgarstkach przez 7 dni, zaś jakość diety oceniano za pomocą kwestionariusza i Wyniku Jakości Diety.
Czytaj więcej
Z wielu badań wynika, że to kobiety pełnią funkcję „domowych koordynatorek zdrowia”. Interesujące może być więc dla nich nowe odkrycie dotyczące mo...
Drugie badanie było współprowadzone przez prof. Melody Ding ze School of Public Health. Przeanalizowano w nim dane ponad 135 tys. dorosłych z siedmiu kohort w Norwegii, Szwecji i Stanach Zjednoczonych oraz z brytyjskiego Biobanku.
Minimalne zmiany, mierzalne efekty. Co odkryli naukowcy?
Pierwsze badanie pokazało, że u osób z niekorzystnymi nawykami zdrowotnymi już dodatkowe 5 minut snu, 2 minuty umiarkowanej do intensywnej aktywności fizycznej oraz dodatkowa porcja warzyw dziennie mogą przedłużyć życie o dodatkowy rok. Jeszcze lepsze efekty zaobserwowano w przypadku wprowadzenia nieco większych, choć nadal umiarkowanych zmian. Okazało się bowiem, że dodatkowe 24 minuty snu, 4 minuty umiarkowanej do intensywnej aktywności fizycznej i uzupełnienie diety o dodatkową porcję warzyw, porcję produktów pełnoziarnistych dziennie oraz dwie porcje ryb tygodniowo wiązało się z 4 dodatkowymi latami życia w zdrowiu.
Naukowcy odkryli również, że sen trwający od 7 do 8 godzin, ponad 40 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej dziennie oraz zdrowa dieta zapewniały ponad 9 dodatkowych lat życia w dobrym zdrowiu w porównaniu z osobami o najgorszych nawykach.
Czytaj więcej
Zaktualizowany przegląd dotychczasowych badań wskazuje, że aktywność fizyczna może w umiarkowany sposób zmniejszać objawy depresji, a jej efekt jes...
„Sen, aktywność fizyczna i odżywianie to czynniki, o których wiadomo, że wiążą się ze zdrowszym życiem, ale zazwyczaj bada się je w oderwaniu od innych czynników. Badając te czynniki w połączeniu, możemy zauważyć, że nawet drobne zmiany mają znaczący, skumulowany wpływ w dłuższej perspektywie” – przyznał dr Koemel.
Wnioski z analiz mają istotne znaczenie w kontekście zdrowia publicznego. W drugim badaniu naukowcy skupili się na oszacowaniu odsetka zgonów, którym można zapobiec poprzez stopniowe zwiększanie aktywności fizycznej i skrócenie dziennego czasu spędzanego w pozycji siedzącej. Analizy wykazały, że u większości dorosłych już 5 minut dodatkowego marszu dziennie w umiarkowanym tempie obniżało ryzyko przedwczesnej śmierci o 10 proc.. Naukowcy zwracają uwagę, że aż 80 proc. badanych dorosłych spędzało około 10 godzin dziennie w pozycji siedzącej, a ograniczenie tego czasu o zaledwie 30 minut dziennie wiązało się ze spadkiem ogólnej liczby zgonów o około 7 proc..
Badacze przyznają, że wprowadzenie i utrzymanie dużych zmian w zakresie codziennych nawyków jest trudną rzeczą, więc nie powinien dziwić fakt, że takie podejście przynosi ograniczone efekty. Ich zdaniem znacznie łatwiej utrzymać niewielkie modyfikacje, ale dotyczące wielu zachowań jednocześnie.
Źródła:
www.sydney.edu.au
www.thelancet.com
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, nie może zastąpić kontaktu z lekarzem. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy medycznej, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
