Reklama

Mroczna prawda o literaturze young adult

Czy czytanie jest wartością samą w sobie? To pytanie brzmi niewinnie, ale w rozmowie z Darią Chibner – autorką nominowanego do Wirtuali artykułu o literaturze young adult – okazuje się początkiem poważnej dyskusji o pornografii w książkach dla młodych, rynku wydawniczym i odpowiedzialności dorosłych.

Publikacja: 21.02.2026 17:00

Marzena Tabor-Olszewska, zastępczyni redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej” i Daria Chibner, redakto

Marzena Tabor-Olszewska, zastępczyni redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej” i Daria Chibner, redaktor prowadząca magazynu „Plus Minus”

Foto: podcasty.rp.pl

Już na początku rozmowy pada kluczowa teza: „Niestety muszę stwierdzić, że czytanie nie jest wartością samą w sobie”. Daria Chibner od lat obserwuje rynek książki i nie ma wątpliwości, że bezrefleksyjne powtarzanie hasła „nieważne, co czytasz, ważne, że czytasz” przynosi dziś więcej szkody niż pożytku. – Cały czas nam się powtarza, że musisz czytać. Rozwinie to twoją wyobraźnię, będziesz lepszym człowiekiem. No ale niestety przestaliśmy zwracać uwagę na to, co czytamy. Ilość zastąpiła jakość.

Reklama
Reklama

Rozmowa dotyka też „pożyteczności” książek i naszego pozytywistycznego myślenia o literaturze jako narzędziu do poprawiania kompetencji. – To jest echo pozytywizmu – mówi Chibner, podważając przekonanie, że każda książka rozwija tak samo. Pada mocne porównanie: – No, jeżeli nie liczy się to, co czytamy. To po co książka? Można czytać etykietę Domestosu. Tam też jest słowo pisane.

Szkodliwe wzorce relacji

Gościni podcastu nie owija w bawełnę: – I co najgorsze, jest tam bardzo wiele wątków i elementów, które po prostu są pornografią, czystą pornografią. Opowiada o eksperymencie w księgarni: – Kiedyś zrobiłam taki eksperyment w Empiku, podeszłam do półki z young adult i tam brałam jakąkolwiek książkę, otwierałam na jakiejkolwiek stronie i za każdym razem trafiałam na scenę erotyczną soft albo już bardziej hard.

To nie tylko kwestia erotyki, ale także wzorców relacji. – W young adult często jest tak, że ten mężczyzna też maltretuje tę swoją wybrankę – mówi Chibner, wskazując na brutalność i uprzedmiotowienie bohaterek.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Księgarnie zaczynają służyć nowym celom. Umacnia się ciekawy trend w budowaniu relacji

Zepsuty rynek wydawniczy

Dziennikarka opisuje też kulisy rynku wydawniczego. – Bo z kiepskimi książkami jest też ten problem, że one zmieniają rynek – tłumaczy. Young adult dominuje listy bestsellerów, wpływa na seriale i filmy, a wydawnictwom po prostu się opłaca. – To jest dużo tańsze.

Ważnym wątkiem jest odpowiedzialność rodziców. Chibner zachęca do rozmowy i weryfikowania treści: – Bo jeżeli wiemy, że nasza córka czy nasz syn chce przeczytać daną książkę, mamy internet i możemy bardzo łatwo sprawdzić, o czym jest ta książka. Jej zdaniem nie chodzi o zakazy, ale o dialog i odwagę mówienia wprost, że coś jest słabe.

Na koniec pada zdanie, które może być dla wielu prowokacyjne: „Ja zawsze powtarzam: lepiej, żeby ludzie nie czytali, [[niż czytali byle co||, niż czytali byle co||interpunkcja||Przecinek jest wymagany przed spójnikiem „niż” wprowadzającym zdanie podrzędne porównawcze.]”. To apel o świadome wybory, o czytanie dla przeżycia i refleksji, a nie dla statystyk i internetowych rankingów.

Czytaj więcej

„Niebezpieczna kanapka”. Dr Joanna Gutral o psychowashingu

Ten odcinek „Powiedz to kobiecie” to szczera, momentami gorąca rozmowa o kulturze, rynku i odpowiedzialności. Jeśli myślisz, że każda książka jest dobra tylko dlatego, że jest książką – koniecznie posłuchaj.

Reklama
Reklama
Wywiad
Helena Ganjalyan o reżyserowaniu i roli w „Glorious Summer”: Nie da się żyć bez ryzyka
Wywiad
Wnuczka Jolanty Wadowskiej-Król o babci i „Ołowianych dzieciach”: Ludzie dobrze wspominają hutę
Wywiad
Ewa Drobek: Zależy mi, aby moje uczennice chciały przejmować władzę nad światem
PODCAST „POWIEDZ TO KOBIECIE”
„Niebezpieczna kanapka”. Dr Joanna Gutral o psychowashingu
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama