Co decyduje o kompetencjach cyfrowych nastolatków? Nowe badanie wskazało ważny czynnik

Badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z University of California w Riverside (UC Riverside, UCR) oraz University of Southern California (UCS). Jego wyniki opublikowano w czasopiśmie „New Media & Society”. Pokazały one, że czarnoskóra i latynoska młodzież „nie tylko szybciej identyfikuje fałszywe twierdzenia i rasistowską propagandę, ale także częściej weryfikuje posty w wiarygodnych źródłach i reaguje, publikując sprostowania oparte na faktach. Według badaczy, umiejętności te nie są nabywane w ramach edukacji szkolnej” – informuje UC Riverside.

– Ta praca ujawnia, że kolorowi nastolatkowie już teraz posługują się zaawansowanymi formami umiejętności cyfrowych – mówi Avriel Epps, profesor nadzwyczajna w Szkole Edukacji UC Riverside i główna autorka badania. – W wielu przypadkach rozwinęli te krytyczne kompetencje dzięki własnym doświadczeniom życiowym, radząc sobie z rasizmem w sieci, a niekoniecznie dzięki instrukcjom szkolnym.

Co stoi za kompetencjami cyfrowymi nastolatków?

Badanie dotyczące różnic między nastolatkami w podejściu do rasistowskich treści w internecie obejmowało analizę danych z dzienników dziennych pochodzących z reprezentatywnego dla całego kraju badania National Survey of Critical Digital Literacy (NSCDL). „W ramach badania ponad 100 czarnoskórych nastolatków (oraz porównywalna liczba latynoskich i białych rówieśników) codziennie zapisywało w dziennikach, jak często analizowali, reagowali lub ignorowali treści cyfrowe związane z rasą” – informuje UC Riverside.

Uzyskane wyniki wskazują na różnice w poziomie tzw. krytycznych (kluczowych) kompetencji cyfrowych w zakresie rasy (ang. Critical Race Digital Literacy – CRDL). – Jest to w zasadzie zdolność do rozpoznawania, krytykowania i oceniania mediów cyfrowych przez pryzmat rasy i tego, jak objawia się w nich rasizm” – wyjaśnia prof. Brendesha Tynes z USC.

Czytaj więcej

Psychologia

Niebezpieczne oglądanie „shortsów”. Ekspertka o tym, jak przestraja mózg

„Short-video addiction”, czyli uzależnienie od krótkich form video to problem coraz większej licz...

Autorzy ustalili, że wielu czarnoskórych i latynoskich uczestników częściej kwestionowało rasistowskie treści, tworząc własne posty w mediach społecznościowych, które demaskowały fałszywe informacje, oraz udostępniając artykuły z renomowanych źródeł w celu przeciwdziałania dzielącym narracjom. – Ci nastolatkowie często wykonują tę pracę na rzecz swoich społeczności – komentuje Avriel Epps. – Bardzo możliwe, że publikują rzetelne informacje o ruchach na rzecz sprawiedliwości społecznej lub korygują szkodliwe stereotypy, ponieważ czują się odpowiedzialni za społeczność, do której należą.

Według badaczy uzyskane przez nich wyniki sugerują, że za lepszymi kompetencjami cyfrowymi czarnoskórych i latynoskich nastolatków stoją ich doświadczenia życiowe. – Mają szeroko otwarte oczy i są nadzwyczaj czujni – mówi Epps. – Przyswoili te zestawy umiejętności, ponieważ muszą funkcjonować w świecie, w którym mikroagresja rasowa może wydarzyć się w każdej chwili. Nic dziwnego, że przekłada się to na ich przestrzeń cyfrową.

Badanie pokazało, że biali nastolatkowie rzadziej podważali wprowadzające w błąd posty dotyczące rasy. – Nie dlatego, że są mniej inteligentni, lecz dlatego, że nie musieli być tak czujni. Nie są celem cyfrowego rasizmu w takim stopniu jak młodzież należąca do mniejszości – komentuje badaczka z UC Riverside.

Walka z rasizmem i dezinformacją w internecie w obliczu sporów o programy nauczania

Informując o tych wynikach UC Riverside zwraca uwagę, że stoją one w sprzeczności z wynikami opublikowanymi w 2021 r. przez Stanford History Education Group (obecnie Digital Inquiry Group), w których czarnoskórzy uczniowie uzyskali znacząco niższe rezultaty niż inne grupy rasowo-etniczne, gdy proszono ich o analizę rzeczywistych mediów cyfrowych. „Badanie to nie uwzględniało jednak reakcji związanych z rasą ani rasizmem” – czytamy.

Uczelnia wyjaśnia, że najnowsze dane dotyczące stosunku nastolatków do treści rasistowskich w internecie są o tyle istotne, że ukazują się w czasie, gdy dezinformacja staje się coraz bardziej ukierunkowana i wyrafinowana, a nauczyciele zmagają się z pytaniem, jak – lub czy w ogóle – uczyć o rasie w obliczu politycznych sporów wokół programów nauczania.