Reklama

Odkryto nowy sposób leczenia raka jelita grubego i wątroby. Przełomowe wyniki badań

Badacze z Wielkiej Brytanii opisali mechanizm genetyczny, który pozwala nowotworom jelita grubego i wątroby przejmować kontrolę nad wzrostem komórek. Ich odkrycie może stanowić potencjalny cel nowych terapii w przypadku trudnych do leczenia nowotworów.

Publikacja: 25.01.2026 08:48

Nowe odkrycie badaczy to zidentyfikowanie białka nukleofosminy (NPM1) jako istotnego elementu w proc

Nowe odkrycie badaczy to zidentyfikowanie białka nukleofosminy (NPM1) jako istotnego elementu w procesie rozwoju nowotworów układu pokarmowego.

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaki mechanizm genetyczny związany jest z nowotworami jelita grubego i wątroby?
  • Co to jest szlak WNT i jak wpływa na wzrost komórek nowotworowych?
  • Jakie znaczenie ma białko nukleofosminy (NPM1) w procesie wzrostu nowotworów?

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych w Polsce i na świecie. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2022 r. zachorowało na niego 10,3 tys. mężczyzn i 8,5 tys. kobiet. Choć dotyczy głównie osób starszych, w ostatnich latach odnotowano wzrost zachorowań również w grupie osób poniżej 40 roku życia. Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że ten rodzaj nowotworu odpowiada za około 12,5 proc. wszystkich zgonów onkologicznych. W Wielkiej Brytanii, kraju, w którym przeprowadzono omawiane badanie, rak jelita grubego jest co roku diagnozowany u około 4200 osób, a jeden z najwyższych wskaźników zachorowań występuje w Szkocji. Na raka wątroby umiera tam z kolei około 670 osób rocznie.

Naukowcy poszukują nowych sposobów walki z nowotworami

Najnowsze badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature Genetics”. Odpowiadał za nie zespół kierowany przez prof. Owena Sansoma z Cancer Research UK Scotland Institute i pracownika University of Glasgow. Tym razem naukowcy skoncentrowali się na defektach genetycznych, które umożliwiają nowotworom przejęcie kontroli nad jednym z kluczowych systemów sygnalizacyjnych organizmu, odpowiedzialnym za regulację wzrostu komórek. Chodzi o tzw. szlak WNT, który w prawidłowych warunkach przekazuje komórkom informację, kiedy powinny się dzielić, a kiedy zahamować wzrost. 

Czytaj więcej

Przełomowe wyniki badania. Poprawa zdrowia jelit może spowolnić rozwój tego raka

Kluczowym odkryciem zespołu było zidentyfikowanie białka nukleofosminy (NPM1) jako istotnego elementu tego procesu. Białko to bierze udział w kontroli wzrostu komórek. Naukowcy zaobserwowali jego wysoki poziom w komórkach raka jelita grubego oraz w niektórych nowotworach wątroby, co było związane właśnie z występowaniem błędów w szlaku WNT. Badania wykazały, że dzięki zablokowaniu tego białka, możliwe jest opracowanie nowych metod leczenia konkretnych nowotworów, które przejęły kontrolę nad systemem wzrostu organizmu poprzez wspomniany błąd genetyczny.

Reklama
Reklama

„Ponieważ NPM1 nie jest niezbędne dla zdrowia prawidłowych tkanek dorosłego organizmu, jego blokowanie może być bezpiecznym sposobem leczenia niektórych nowotworów, takich jak wybrane, trudne do leczenia nowotwory jelita grubego i wątroby. Odkryliśmy, że gdy NPM1 zostaje usunięte, komórki nowotworowe mają trudności z prawidłową produkcją białek, co umożliwia aktywację supresora nowotworowego i zahamowanie wzrostu raka” – wyjaśnia prof. Sansom.

Czytaj więcej

Naukowcy odkryli drobne nawyki, które przedłużają życie. Wystarczą niewielkie zmiany

Odkrycia mogą mieć znaczenie również w odniesieniu do innych typów nowotworów

Zespół badawczy jest częścią inicjatywy Cancer Grand Challenges, założonej przez Cancer Research UK i National Cancer Institute, której celem jest stawienie czoła najtrudniejszym wyzwaniom związanym z rakiem. Opisywane badania stanowią część projektu SPECIFICANCER. W jego ramach naukowcy próbują wyjaśnić, dlaczego niektóre geny powodujące nowotwory prowadzą do ich rozwoju wyłącznie w określonych tkankach, takich jak jelito grube czy wątroba, a nie w innych częściach organizmu. Najnowsze odkrycie może okazać się sposobem na wyeliminowanie niektórych błędów genetycznych, które powodują trudne do leczenia nowotwory w tych narządach.

Choć obecne analizy koncentrowały się na raku jelita grubego i wątroby, autorzy badań podkreślają, że uzyskane wyniki mogą mieć znaczenie także dla innych typów nowotworów. Kolejnym krokiem jest znalezienie terapii, które blokują produkcję białka NPM1. Istnieją już terapie, które mogą spowolnić wzrost guza, więc jeśli uda się odkryć nowy lek, który w ten sam sposób oddziałuje na NPM1, może to zapewnić bezpieczną i skuteczną metodę leczenia niektórych nowotworów.

Źródła:
www.gla.ac.uk
onkologia.pacjent.gov.pl

Zdrowie
Jakość ruchu ważniejsza niż jego ilość. Odkryto, co naprawdę przedłuża życie
Zdrowie
Raport Światowego Forum Ekonomicznego: Gigantyczne niedofinansowanie kobiecej medycyny
Zdrowie
Kardiolodzy ostrzegają kobiety. Chodzi o coraz popularniejszy sport wyczynowy
Zdrowie
Przełom w in vitro. Naukowcy dają nadzieję kobietom starającym się o dziecko
Zdrowie
USA zalecają nową piramidę żywieniową. Dietetyczka komentuje: Można się pogubić
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama