Czego organizm potrzebuje wiosną i jak daje o tym znać? „Sygnały” nie zawsze są jednoznaczne

Czy ludzki organizm „odczuwa” pory roku w kontekście odmiennych potrzeb dietetycznych?

Luiza Woźniak: Nasz organizm w pewnym stopniu reaguje na zmieniające się pory roku, także pod kątem potrzeb żywieniowych. Zmiany temperatury, ilość światła słonecznego czy długość dnia mogą subtelnie wpływać na metabolizm, poziom energii i apetyt. Dlatego zupełnie naturalne jest, że zimą częściej mamy ochotę na posiłki bardziej sycące i rozgrzewające, a latem skłaniamy się ku daniom lżejszym, bazującym na świeżych produktach.

Czego ludzkiemu ciału może szczególnie brakować po zimie? Mam na myśli składniki żywności, mikroelementy?

W Polsce w okresie jesienno-zimowym ze względu na położenie geograficzne i związany z nim stopień nasłonecznienia istnieje większe ryzyko niedoboru witaminy D. Z tego względu w naszym klimacie, od października do końca kwietnia, standardowo zaleca się suplementację tej witaminy.

Dodatkowo w sezonie jesienno‑zimowym nasza dieta bywa mniej urozmaicona – mamy ograniczony dostęp do świeżych, sezonowych warzyw i owoców. To sprawia, że łatwiej o niedobory niektórych mikroelementów, zwłaszcza witaminy C. Warto więc w tym czasie zwrócić szczególną uwagę na jakość i różnorodność spożywanych posiłków.

Czy są jakieś konkretne sygnały, które wysyła organizm, aby dać znać o swoich brakach?

Ludzki organizm może sygnalizować, że brakuje mu pewnych składników odżywczych. Takie symptomy nie zawsze są jednoznaczne i często łatwo je zrzucić na stres czy zmęczenie. Może to być na przykład długotrwałe uczucie znużenia, częstsze infekcje, trudności z koncentracją, pogorszenie kondycji skóry i włosów czy obniżony nastrój.

Czy na przedwiośniu warto wspomagać się suplementami?

W przypadku zdrowych osób dorosłych najczęściej zwracamy uwagę na witaminę D, ponieważ jej niedobory w naszej populacji są powszechne – suplementacja jest szczególnie rekomendowana od października do końca kwietnia, a czasem również przez cały rok, w przypadku ograniczonej ekspozycji na promienie słoneczne.

Często rekomendowane są także kwasy tłuszczowe omega-3, zwłaszcza wtedy, gdy ryby i inne ich źródła pojawiają się w diecie sporadycznie. Warto traktować suplementację jako uzupełnienie codziennego jadłospisu, a nie jego zastępstwo, i dopasowywać ją do indywidualnych potrzeb oraz stylu życia.

Czy rozpoczęcie ich przyjmowania należy poprzedzić jakimiś konkretnymi badaniami?

Warto pamiętać, że wykonywanie badań „na własną rękę” nie zawsze jest konieczne ani pomocne. Z kolei wybór odpowiedniego suplementu dobrze jest omówić ze specjalistą – lekarzem, dietetykiem lub farmaceutą. Taka konsultacja pozwala dobrać zarówno dawkę, jak i formę preparatu w sposób dopasowany do indywidualnych potrzeb i aktualnego stanu zdrowia.

Najogólniej rzecz biorąc: jaką dietę poleca pani na ten przedwiosenny czas?

Na co dzień warto zadbać o większą różnorodność posiłków, zwracając szczególną uwagę na udział świeżych warzyw i owoców. W swoim jadłospisie należy również uwzględnić wysokiej jakości białko, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz zdrowe tłuszcze. Kluczowe jest także prawidłowe nawodnienie – głównym źródłem płynów powinna być woda. Unikać należy natomiast żywności wysokoprzetworzonej, np. słodkich i słonych przekąsek, po które zdecydowanie częściej sięgamy zimą.

Czy dietą można wpływać na samopoczucie psychiczne? Wielu ludzi skarży się teraz na apatię, spadek nastroju, niechęć do podejmowania jakichkolwiek działań.

To, co jemy na co dzień, może mieć realny wpływ nie tylko na zdrowie fizyczne, ale także na samopoczucie psychiczne. Obniżony nastrój, mniejsza ilość energii czy uczucie ciągłego zmęczenia często idą w parze z nieprawidłowym sposobem żywienia. Wprowadzenie drobnych zmian w diecie może jak najbardziej stanowić wsparcie organizmu, przyczynić się do poprawy nastroju i codziennego funkcjonowania.

Całkiem sporo uznaje też wiosnę za dobry czas na wprowadzenie zmian do swoich nawyków żywieniowych – często mając na celu utratę wagi. Czy to faktycznie dobry moment na tego rodzaju działania?

Tak naprawdę każdy moment jest dobry, aby poprawić swoje nawyki żywieniowe.

Wiosna bywa jednak szczególnie sprzyjająca: pojawia się więcej świeżych, sezonowych produktów, dni stają się dłuższe, a pogoda zachęca do większej aktywności fizycznej, również na świeżym powietrzu. Dla wielu osób dodatkowym impulsem do tego, by zwrócić większą uwagę na swoją sylwetkę i samopoczucie bywa też perspektywa nadchodzących wakacji. Dzięki temu wprowadzanie zmian w sposobie odżywiania i stylu życia w okresie wiosennym często przychodzi nam łatwiej.