Cilia Flores: kariera „pierwszej bojowniczki” Wenezueli

Trzeciego stycznia Cilia Flores została pojmana wraz z mężem podczas amerykańskiej operacji wojskowej w Caracas. Oboje mają stanąć przed sądem w Nowym Jorku pod zarzutami spisku narkotykowo-terrorystycznego i przemytu kokainy. To dramatyczny zwrot w historii kobiety, która przez dekady była symbolem władzy w Wenezueli.

Cilia Flores: z biednych przedmieść na szczyty władzy

Obecnie 69-letnia pierwsza dama Wenezueli z wykształcenia jest prawniczką, specjalizowała się w prawie pracy i karnym. Urodziła się w 1956 r. w Tinaquillo na północy kraju jako najmłodsza z sześciorga rodzeństwa. Dorastała w skromnych warunkach w robotniczych dzielnicach Caracas, gdzie przeniosła się jej rodzina, a ona mogła podjąć studia.

Jej kariera nabrała tempa na początku lat 90., gdy zaangażowała się w obronę Hugo Cháveza i związanych z nim wojskowych po nieudanym zamachu stanu w 1992 r.. To właśnie wtedy poznała Nicolása Maduro, który był wówczas ochroniarzem Cháveza. Odegrała również kluczową rolę w kształtowaniu ruchu boliwariańskiego, fundamentu dla polityki chawizmu, który rozpoczął się w Wenezueli w 1998 r. wraz z wyborem Hugo Cháveza na prezydenta. Jego ideologia łączy program polityczny Simóna Bolívara, bohatera walk o niepodległość Ameryki Południowej, zakładający niepodległość, integrację państw Ameryki Łacińskiej i ich suwerenność, z socjalizmem XXI wieku. Celem ruchu miała być transformacja ustrojowa i gospodarcza, walka z nierównościami społecznymi, analfabetyzmem i biedą, a także ograniczenie wpływów neoliberalizmu i USA w regionie. W praktyce oznaczał między innymi nacjonalizację sektora naftowego, oraz tworzenie „kół boliwariańskich”– lokalnych grup obywatelskich, które miały organizować lokalne inicjatywy, wspierać programy rządowe i mobilizować poparcie dla reform Cháveza. Koła miały być symbolem władzy ludu, ale ich krytycy twierdzą, że służyły do monitorowania opozycji i utrzymywania kontroli politycznej na poziomie lokalnym.

W 2000 r. Cilia Flores zdobyła mandat deputowanej do Zgromadzenia Narodowego, a w 2006 r. została pierwszą kobietą na stanowisku przewodniczącej parlamentu. Jej kadencja była pełna kontrowersji – wytykano jej ograniczenie dostępu mediów do obrad oraz nepotyzm, gdyż obsadziła co najmniej 37 stanowisk członkami rodziny. Odpowiadała na zarzuty, mówiąc w wywiadzie dla hiszpańskiej gazety „La Vanguardia”: „Moja rodzina dostała się tam dzięki swoim własnym zaletom, jestem z tego dumna i będę bronić ich pracę tyle razy, ile będzie to konieczne”. W tym czasie władza wykonawcza zacieśniała kontrolę nad instytucjami, a opozycja zaczęła być marginalizowana.

Czytaj więcej

Jej historia

Claudia Sheinbaum nową prezydent Meksyku: Nie zawiodę was!

Nazywana „la Doctora” ze względu na swoje imponujące wykształcenie, ogromną przewagą głosów wygra...

W latach 2009-2011 pełniła również funkcję drugiej wiceprzewodniczącej Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Wenezueli, kierowanej wówczas przez Cháveza, który w 2012 r. mianował Flores prokurator generalną Republiki.

Cilia, la bonita – ta śliczna

Choć ich związek trwał od lat 90. XX wieku, formalnie pobrali się dopiero w 2013 r., tuż po tym, jak Nicolás Maduro objął urząd prezydenta po śmierci Cháveza. Od tego momentu Cilia Flores, którą mąż nazywał "Cilia, la bonita" – czyli "Cilia, ta śliczna" stała się nie tylko pierwszą damą, ale również, a może przede wszystkim najbliższą doradczynią prezydenta. Przez długie lata stanowisko pierwszej damy nie było obsadzone w Wenezueli, ponieważ Chávez był rozwiedziony. Kiedy Maduro przejął władzę, nadał Flores tytuł „pierwszej bojowniczki”, argumentując, że pierwsza dama to „pojęcie związane z pochodzeniem”, a dla niego to o wiele więcej. Choć sama wycofała się na kilka lat z oficjalnej działalności politycznej, wielu analityków uważa, że i tak to ona „trzymała ster” w kluczowych momentach władzy Maduro. Jej wpływ na decyzje męża był znaczący – od kształtowania strategii wewnętrznej po relacje międzynarodowe.

Wizerunek Cilii Flores został poważnie nadszarpnięty w 2015 r., kiedy dwóch jej bratanków zostało aresztowanych, a następnie skazanych w Stanach Zjednoczonych za handel narkotykami. Podczas postępowania pojawiały się pogłoski, że część zysków z ich przestępstw była przeznaczana na działalność polityczną rodziny. W 2022 r. zostali uwolnieni w ramach wymiany więźniów między Caracas a Waszyngtonem.

W 2017 r. „pierwsza bojowniczka” została wybrana do Zgromadzenia Konstytucyjnego, a w 2021 r. do Zgromadzenia Narodowego. Rok później została objęta sankcjami przez władze Kanady wraz z 13 innymi urzędnikami, po tym, jak Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła, że rząd Maduro popełnił zbrodnie przeciwko ludzkości. Następnie sankcje na parę prezydencką nałożył Departament Skarbu USA. W odpowiedzi prezydent oświadczył, cytowany przez CNN Wenezuela: „Jeśli chcecie mnie zaatakować, zaatakujcie mnie, nie mieszajcie się do Cilii, nie mieszajcie się do rodziny, nie bądźcie tchórzami. Jej jedyną zbrodnią jest to, że jest moją żoną”.

USA zarzucają Nicolásowi Maduro popełnienie przestępstw związanych z narkotykami i terroryzmem, w tym udział w zmowie narkoterrorystycznej, wspieranie handlu narkotykami i kierowanie kartelem. Czyny te zagrożone są karą co najmniej 30 lat pozbawienia wolności. W nocy z trzeciego na czwartego stycznia został wraz z żoną przetransportowany do Nowego Jorku, gdzie oboje mają stanąć przed sądem. Akcja ich przewiezienia przedłużyła się, bo Cilia Flores wymagała badań lekarskich.

Czytaj więcej

Wywiad

Polka w Wenezueli: Alimentów nikt tutaj nie płaci. Kobieta zostaje z kilkorgiem dzieci z różnych związków

- Kiedy wybuchła wojna w Ukrainie, liczbę uchodźców wojennych porównywano z liczbą emigrantów z W...