Szansa na przełom w walce z cukrzycą. Nowe odkrycie podważa dotychczasową wiedzę

Nowe badanie brytyjskich naukowców stanowi przełom w zrozumieniu, dlaczego cukrzyca typu 1 jest szczególnie trudna do opanowania, gdy zostaje zdiagnozowana we wczesnym wieku. Ta wiedza może przyczynić się do znalezienia na nią lekarstwa. 

Cukrzyca typu 1. Trudny przeciwnik

Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, w wyniku której układ odpornościowy atakuje i niszczy komórki odpowiadające za produkcję insuliny w trzustce. Dotyka ona około 10 proc. chorych na cukrzycę. W Polsce zmaga się z nią około 180 tys. osób.

U najmłodszych dzieci, zwykle poniżej 7. r. życia, cukrzyca typu 1 często postępuje szybciej niż u osób diagnozowanych w starszym wieku, zwiększając prawdopodobieństwo nagłych przypadków medycznych i wymagając podawania wyższych dawek insuliny.

Komórki produkujące insulinę występują w trzustce, tworząc skupiska. U małych dzieci skupiska te są małe, zawierają tylko kilka komórek i wciąż się formują. Naukowcy dysponowali dotąd ograniczonymi narzędziami do badania ich wczesnego rozwoju.

Nowe badania zostały przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Exeter. Wykorzystali oni najnowocześniejsze techniki naukowe do zbadania tych małych gromad z wyjątkową precyzją. By przyjrzeć się, jak zmieniają się one wraz z wiekiem i jak wpływa na nie układ odpornościowy, zespół przeanalizował próbki trzustki od ponad 250 osób w różnym wieku, zarówno z cukrzycą typu 1, jak i bez. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Science Advances”.

Czytaj więcej

Zdrowie

To ćwiczenie lepiej niż inne chroni przed cukrzycą i otyłością. Nowe wyniki badań

Podnoszenie ciężarów może dać lepsze efekty w zapobieganiu cukrzycy i otyłości niż bieganie – wyn...

Dlaczego cukrzyca typu 1 jest bardziej agresywna u małych dzieci?

Najnowsze wyniki badań potwierdziły, że najszybszy rozwój komórek produkujących insulinę następuje w pierwszych latach życia. Osoby bez cukrzycy typu 1 we wczesnym dzieciństwie mają wiele małych skupisk komórek produkujących insulinę, które powiększają się i dojrzewają z wiekiem.

Naukowcy odkryli, że u osób z cukrzycą typu 1 te małe skupiska są prawie całkowicie nieobecne, ponieważ zostały zniszczone przez układ odpornościowy. Niektórzy chorzy zachowali kilka dużych skupisk, co pozwoliło im wytwarzać niewielkie ilości insuliny, ale nie dotyczyło to osób, u których chorobę zdiagnozowano w młodym wieku.

Wyniki dowodzą, że liczne małe skupiska komórek występujące u najmłodszych dzieci są szczególnie podatne na atak immunologiczny cukrzycy typu 1. Zostają one wcześnie zniszczone, co uniemożliwia im dojrzewanie. Sprawia to, że u małych pacjentów pozostaje bardzo niewiele komórek produkujących insulinę w późniejszym życiu. W związku z tym dzieci, u których zdiagnozowano cukrzycę typu 1 w młodym wieku, zazwyczaj nie są w stanie wytworzyć własnej insuliny, przez co choroba jest szczególnie trudna do opanowania.

Odkrycie naukowców „otwiera drzwi” do opracowania nowych metod walki z cukrzycą

Najnowsze badania były częścią „Wielkiego wyzwania cukrzycy typu 1” finansowanego przez brytyjskie organizacje zajmujące się walką z tą chorobą.

„Miało ono na celu sfinansowanie śmiałych, ambitnych badań, które mogą fundamentalnie zmienić postęp w kierunku nowych metod leczenia, a ostatecznie wynalezienia lekarstwa na cukrzycę typu 1. Niniejsze badanie realizuje tę wizję, podważając podstawy dotychczasowej wiedzy na temat rozwoju cukrzycy typu 1 we wczesnym dzieciństwie” – ocenia dr Elizabeth Robertson, dyrektor ds. badań i klinicznych w Diabetes UK.

Czytaj więcej

Nauka

Nadchodzi rewolucja w leczeniu zębów? Naukowcy stworzyli „święty Graal" stomatologii

Już w przyszłym roku na rynku może pojawić się rewolucyjna metoda leczenia stomatologicznego. Wyk...

Badania podkreślają, jak istotną rolę w zdrowym rozwoju trzustki odgrywają małe skupiska komórek produkujących insulinę u dzieci i stanowią duży krok na drodze do opracowania nowych terapii, które pomogą je chronić.

„Odkrycie, dlaczego cukrzyca typu 1 jest tak agresywna u małych dzieci, otwiera drzwi do opracowania nowych immunoterapii mających na celu spowolnienie lub zatrzymanie ataku immunologicznego, potencjalnie dając dzieciom więcej cennych lat bez insulinoterapii, a pewnego dnia całkowicie zapobiegając jej potrzebie” – dodaje ekspertka.

Nowa wiedza dostarcza także argumentów, by jak najwcześniej wykonywać badania w kierunku cukrzycy typu 1, które pozwolą identyfikować chorobę u osób we wczesnych stadiach cukrzycy typu 1, zanim kluczowe komórki zostaną utracone.

„Te maleńkie skupiska komórek beta produkujących insulinę, kiedyś pomijane, zawierają istotne wskazówki do zrozumienia cukrzycy typu 1. To nowe podejście ma potencjał, by zmienić sposób, w jaki badamy, leczymy, a nawet zapobiegamy cukrzycy typu 1. Wczesna ochrona małych klastrów komórek beta może być kluczowa dla zatrzymania cukrzycy typu 1, zanim się pojawi” – profesor Sarah Richardson z Uniwersytetu w Exeter, główna autorka badań.