Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego chorzy na Alzheimera przestają rozpoznawać swoich bliskich?
- Jaki mechanizm związany z pamięcią społeczną został odkryty przez badaczy?
- W jaki sposób nowe odkrycia mogą przyczynić się do opracowania lepszych terapii dla pacjentów z chorobą Alzheimera?
- Jakie jest znaczenie sieci perineuronalnych w rozwoju choroby Alzheimera?
Nowe badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z University of Virginia School of Medicine, a jego wyniki opublikowano w czasopiśmie „Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association”.
Dlaczego chorzy na Alzheimera przestają rozpoznawać swoich bliskich?
Według danych, którymi dzielą się badacze w artykule, na chorobę Alzheimera cierpi około 55 milionów osób na całym świecie. Szacuje się, że w ciągu najbliższych 5 lat ta liczba może wzrosnąć aż o 35 proc. W wyniku choroby zostają zniszczone komórki mózgu. Na wczesnym etapie dochodzi do utraty pamięci krótkotrwałej, ponadto chorzy mają problem ze znalezieniem właściwych słów oraz występują u nich zmiany nastroju, a nawet osobowości. W miarę postępu schorzenia pogarsza się pamięć długotrwała, rozumowanie, umiejętność czytania oraz komunikowania się z innymi. Dla rodziny jednym z najtrudniejszych momentów jest ten, gdy chory zapomina, kim jest i przestaje rozpoznawać swoich bliskich. Nowe badanie potencjalnie wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje i może w przyszłości doprowadzić do opracowania sposobu, by temu zapobiec.
Według badaczy problem z rozpoznawaniem rodziny oraz przyjaciół może być spowodowany rozpadem ochronnych „siatek” otaczających neurony w mózgu. Z badań na myszach wynika, że podjęcie działań mających na celu zapobieganie utracie tych struktur jest sposobem na ochronę wspomnień z wcześniejszych interakcji społecznych.
„Odkrycie zmiany strukturalnej, która tłumaczy konkretny rodzaj utraty pamięci w chorobie Alzheimera jest bardzo ekscytujące” – powiedział Harald Sontheimer, jeden z autorów badania. „To zupełnie nowy cel terapeutyczny, a my już mamy odpowiednich kandydatów na leki” – dodał.
Czytaj więcej
Nowa publikacja o chorobie Alzheimera pokazuje ważną rolę aktywności fizycznej. Autorzy analizy zauważyli związek pomiędzy długością codziennego sp...
Badacze odkryli mechanizm związany z pamięcią społeczną
Z uwagi na rosnące zagrożenie chorobą Alzheimera powołano specjalne centrum badań – Harrison Family Translational Research Center in Alzheimer’s and Neurodegenerative Diseases, które działa w ramach Paul and Diane Manning Institute of Biotechnology. Celem instytutu jest przyspieszenie prac nad nowymi terapiami i lekami mającymi pomóc w walce z najtrudniejszymi chorobami naszych czasów.
Najnowsze badanie rzuciło istotne światło na rozwój Alzheimera. Z wcześniejszych odkryć wynikało, że kluczową rolę odgrywają tzw. sieci perineuronalne w mózgu (ang. perineuronal nets). Są to siatkowate struktury, które otaczają komórki nerwowe zwane neuronami. Pełnią one funkcję bariery, która umożliwia neuronom prawidłową komunikację, a tym samym tworzenie i przechowywanie nowych wspomnień.
Bazując na wcześniejszych odkryciach, Sontheimer i jego współpracownicy doszli do wniosku, że to właśnie zaburzenia sieci perineuronalnych mogą być momentem przełomowym w rozwoju Alzheimera. Potwierdziło to najnowsze badanie. Okazało się bowiem, że myszy, u których doszło do uszkodzenia tych sieci, traciły zdolność do zapamiętywania innych myszy, czyli tzw. pamięć społeczną, choć nadal były w stanie zapamiętywać przedmioty znajdujące się w ich otoczeniu. Potwierdza to zjawisko, które obserwuje się u osób z chorobą Alzheimera, u których pamięć społeczna często zanika wcześniej, jeszcze przed pamięcią obiektów.
Czytaj więcej
Nowa publikacja o żywności ultraprzetworzonej naświetla kolejne zagrożenie zdrowotne związane z poziomem jej spożycia. Naukowcy przyjrzeli się bliż...
Te leki mogą ochronić przed utratą pamięci społecznej
W kolejnym etapie naukowcy podali myszom inhibitory MMP, aby sprawdzić, czy uda się zapobiec utracie wspomnianych sieci. Inhibitory MMP to grupa leków, która obecnie jest już badana pod kątem leczenia raka i artretyzmu. Okazało się, że eksperyment się powiódł, a terapia lekami powstrzymała degradację sieci, co pozwoliło zachować pamięć społeczną u myszy.
„W badaniach na myszach, gdy udało się zachować te struktury mózgu we wcześniejszym okresie życia, zwierzęta lepiej pamiętały swoje interakcje społeczne mimo choroby” – powiedziała Lata Chaunsali, jedna z autorek badania. „Nasze badania zbliżają nas do opracowania nowego, nietradycyjnego sposobu leczenia lub – co jeszcze lepsze – zapobiegania chorobie Alzheimera, czego dziś bardzo potrzebujemy” – dodała.
Zmiany, które zaobserwowano w mózgach myszy, odpowiadają zmianom obserwowanym u ludzi cierpiących na Alzheimera. Sugeruje to, że opracowanie terapii celującej w sieci perineuronalne może przynieść podobne efekty u pacjentów. Stworzenie takiej metody leczenia wymaga jednak dalszych badań, które potwierdzą jej skuteczność i bezpieczeństwo.
Co ciekawe, naukowcy zaobserwowali również, że utrata sieci perineuronalnych występowała niezależnie od obecności blaszek amyloidowych. To odkrycie sugeruje, że złogi białka beta-amyloidu mogą nie być przyczyną Alzheimera, jak obecnie się uważa. Jeśli okaże się, że naukowcy mają rację, może to wyznaczyć nowy kierunek badań nad chorobą.
Źródła:
news.med.virginia.edu
alz-journals.onlinelibrary.wiley.com
akademia.nfz.gov.pl
pacjent.gov.pl
