Jaki jest związek między tym, co jesz, a rakiem jelita grubego? Nowe ustalenia naukowców

Publikacja w temacie żywności ultraprzetworzonej ukazała się 13 listopada w czasopiśmie „Jama Oncology”. Głównym autorem badania jest gastroenterolog dr Andrew Chan z Mass General Brigham Cancer Institute w Bostonie.

29 tysięcy pielęgniarek i 26-letni projekt

Nową analizę oparto na danych zdrowotne i dietetyczne uczestniczek długofalowego badania „Nurses’ Health Study II”. Projekt ten ma imponujący zakres czasowy, bo rozpoczął się jeszcze w 1989 r. Pierwotnym celem badania było namierzenie ryzyka chorób przewlekłych u kobiet. Uczestniczkami projektu były pielęgniarki (wyłącznie kobiety) urodzone w latach 1947-1964.

Uczestniczki badania proszono co 4 lata o wypełnienie kwestionariusza dotyczącego preferencji żywieniowych (z ostatnich 12 miesięcy). Na potrzeby najnowszej publikacji pod uwagę wzięto dane ponad 29 tys. kobiet, które:

Obserwację stanu zdrowia kobiet zakończono w 2015 r., gdy wszystkie uczestniczki badania ukończyły 50 lat.

Czytaj więcej

Nauka

Nowe badanie na temat suplementacji witaminą D3. Naukowcy już planują dalsze analizy

Spersonalizowana suplementacja witaminą D3 u osób, które przeszły zawał serca, może zmniejszyć o...

Co pokazały wyniki najnowszej analizy?

W okresie trwania projektu (czyli do 2015 r.), w badanej grupie ponad 29 tys. kobiet wykryto:

Zmiany te zostały wykryte na wczesnym etapie rozwoju. Jak podkreślają autorzy publikacji, wykryte polipy i gruczolaki jelita grubego – wraz z postępem wzrostu i przy dodatkowych czynnikach – stwarzają ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych.

Analiza danych zdrowotnych kobiet pokazała także potencjalnie ważny związek. Ryzyko rozwoju zmian w jelicie grubym było o 45 proc. wyższe u kobiet spożywających najwięcej żywności ultraprzetworzonej (ok. 10 porcji dziennie). Za punkt porównania przyjęto uczestniczki badania, które spożywały dziennie najmniej tego typu żywności (średnio ok. 3 porcje). Związek był widoczny również wtedy, gdy uwzględniono dodatkowe czynniki, takie jak np. wskaźnik masy ciała czy diagnoza cukrzycy typu 2.

„Nasze badanie nie ma charakteru przyczynowo-skutkowego, więc nie możemy stwierdzić, że jest to ostateczne”– wyjaśnia na łamach CNN dr Andrew Chan. Według eksperta wyniki analizy mogą już jednak dawać pewne, ważne wskazówki dietetyczne.

Czytaj więcej

Nauka

Nowe dowody na temat działania kawy. Naukowcy „zdumieni” wynikiem badania

Najnowsza analiza dotycząca działania kawy przynosi dane o ciekawym potencjale badawczym. Szczegó...

Badanie posiada także kilka ważnych ograniczeń. Jak wyjaśniono, skład żywności ultraprzetworzonej zmieniał się na przestrzeni lat. Produkty, które np. w latach 90. wchodziły w skład diety uczestniczek badania, mogą mieć obecnie inny skład i inny wpływ na zdrowie.

Eksperci o żywności ultraprzetworzonej

Potencjalną szkodliwość żywności ultraprzetworzonej potwierdzono już w wielu wcześniejszych badaniach. Najnowsze może dodać kolejny argument, aby – o ile to możliwe – maksymalnie ograniczyć jej spożycie (zalecenie dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn). „W miarę możliwości należy unikać UPF [przyp. red.: ang. Ultra-Processed Food, żywność ultraprzetworzona] i budować dietę z prawdziwych, pełnowartościowych produktów, pochodzących jak najpełniej z natury i minimalnie przetworzonych” – wyjaśnia dr David Katz na łamach CNN (ekspert nie brał udziału w badaniu).

Zdaniem ekspertów potencjalna (długofalowa) szkodliwość żywności ultraprzetworzonej w diecie dotyczy m.in. jej niskiej wartości odżywczej. Żywność tego typu jest wytwarzana metodami przemysłowymi. Produkty żywnościowe tej kategorii zawierają często konserwanty, emulgatory, wzmacniacze smaku i aromatu, a także m.in. substancje zwiększające objętość produktu.

Według autorów badania żywność ultraprzetworzona wpływa na mikrobiom jelitowy i może powodować przewlekłe stany zapalne. Dietę bogatą w ten typ produktów pośrednio wiąże się także m.in. z wyższym ryzykiem otyłości.