Eksperci ostrzegają: Ta żywność stanowi największe zagrożenie dla zdrowia

Według naukowców ultraprzetworzone produkty (UPF – ultra-processed foods) wypierają świeżą żywność oraz tradycyjne posiłki. Są one agresywnie reklamowane i projektowane tak, aby były niezwykle smaczne, co prowadzi do częstego spożycia. To z kolei skutkuje pogorszeniem jakości diety oraz zwiększonym ryzykiem wielu chorób, w tym otyłości, cukrzycy typu 2, chorób serca, depresji i przedwczesnych zgonów. Seria „Ultra-Processed Foods and Human Health” opublikowana w prestiżowym czasopiśmie „The Lancet” składa się z trzech artykułów i została opracowana przez 43 czołowych światowych ekspertów.

Coraz więcej żywności ultraprzetworzonej w diecie, coraz więcej chorób

Dowody przeanalizowane przez ekspertów sugerują, że diety, które opierają się na żywności ultraprzetworzonej, są powiązane z przejadaniem się, niską jakością składników odżywczych (duża ilość cukru i niezdrowych tłuszczów, mało błonnika i białka) oraz większym narażeniem na szkodliwe substancje chemiczne i dodatki. W serii artykułów wskazano również, że w ostatnich dekadach udział UPF w codziennym żywieniu dramatycznie wzrósł. Przykładowo w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii stanowi on ponad 50 proc. przyjmowanej energii z codziennej, przeciętnej diety. Z kolei w przypadku osób młodszych, mniej zamożnych lub pochodzących z obszarów defaworyzowanych, udział może wynosić nawet 80 proc.

Wyniki jednoznacznie wskazują, że żywność ultraprzetworzona wiąże się ze zwiększonym ryzykiem licznych chorób przewlekłych. Systematyczny przegląd 104 długoterminowych badań przeprowadzony na potrzeby tej serii wykazał, że w 92 z nich zgłoszono zwiększone ryzyko wystąpienia jednej lub więcej chorób przewlekłych oraz przedwczesnej śmierci z dowolnej przyczyny. Badacze potwierdzają, że obecny stan wiedzy jest już wystarczający, by wdrożyć pilne działania mające na celu ochronę zdrowia publicznego.

Czytaj więcej

Nauka

Jaki jest związek między tym, co jesz, a rakiem jelita grubego? Nowe ustalenia naukowców

Nowa publikacja o żywności ultraprzetworzonej naświetla kolejne zagrożenie zdrowotne związane z p...

Naukowcy alarmują: Konsumenci nie poradzą sobie sami

Autorzy podkreślają, że nie można zrzucać odpowiedzialności jedynie na wybory żywieniowe obywateli. Konieczna jest skoordynowana polityka ograniczająca produkcję, marketing i konsumpcję UPF, równolegle do działań ograniczających nadmiar tłuszczu, cukru i soli oraz zwiększających dostęp do zdrowej żywności. Według ekspertów UPF są produktem gospodarki żywnościowej, którą napędza zysk korporacyjny, a nie wartości odżywcze czy troska o środowisko. W związku z tym jedynie skoordynowana reakcja, i to w ujęciu globalnym, będzie w stanie przeciwstawić się politycznym technikom korporacji produkujących żywność ultraprzetworzoną.

„Rosnące spożycie ultraprzetworzonej żywności przekształca nawyki żywieniowe na całym świecie, wypierając świeżą i minimalnie przetworzoną żywność oraz tradycyjne posiłki. Zmianę tego, co jedzą ludzie, napędzają potężne, globalne korporacje, które osiągają ogromne zyski dzięki priorytetowemu traktowaniu ultraprzetworzonych produktów, wspieranych intensywnym marketingiem i lobbingiem politycznym uniemożliwiającym wprowadzenie skutecznych polityk sprzyjających zdrowemu żywieniu” – mówi w oficjalnym komunikacie prasowym prof. Carlos Monteiro z Uniwersytetu w São Paulo, jeden z autorów artykułu będącego częścią serii.

Inni eksperci podkreślają, że globalna odpowiedź powinna być podobna do skoordynowanych działań przeciwko przemysłowi tytoniowemu. Konieczna jest też ochrona procesów politycznych przed lobbingiem oraz tworzenie koalicji, które będą promować zdrowie oraz zrównoważone systemy żywnościowe. Według Camili Corvalán z Uniwersytetu Chile, jednej z autorek, rozwiązaniem mogłoby być umieszczanie informacji o UPF na etykietach z przodu opakowań, ograniczenie marketingu i wprowadzanie podatków, które pozwolą finansować dostęp do zdrowej, przystępnej cenowo żywności. Eksperci zalecają także wprowadzenie zakazu sprzedaży UPF w szpitalach i szkołach oraz limitu sprzedaży i przestrzeni półkowej w supermarketach.

Czytaj więcej

Nauka

Dlaczego chorzy na Alzheimera zapominają bliskich? To odkrycie może być przełomem

Choroba Alzheimera to najczęściej diagnozowana postać chorób otępiennych. Chorzy mają problem z p...

Żywność ultraprzetworzona jest najbardziej dochodowym segmentem rynku żywności

W trzeciej części publikacji eksperci przedstawiają, jak silna pozycja ekonomiczna przemysłu UPF przekłada się na wpływy polityczne. Globalna sprzedaż tego typu żywności wynosi już 1,9 biliona dol. rocznie, a ponad 50 proc. z 2,9 bln dol. wypłat dla akcjonariuszy firm spożywczych od 1962 r. pochodzi właśnie od producentów UPF. Te zyski napędzają dalszy rozwój zarówno produkcji, marketingu, jak i wpływów politycznych.

Autorzy wzywają do zakończenia współpracy sektora zdrowia z przemysłem UPF oraz stworzenia globalnej sieci działań przeciw UPF. Eksperci są zgodni, że jeśli nie zostaną wdrożone skoordynowane działania na poziomie globalnym, wzrost chorób dietozależnych będzie postępował, a dostęp do zdrowej żywności stanie się jeszcze trudniejszy.