Mają eleganckie kostiumy, starannie wyprasowane koszule i twarzowe nakrycia głowy chroniące je przed porannym słońcem. Przemierzają ulice japońskich miast na rowerach, motocyklach lub skuterach wyposażonych w poręczne lodówki. Zdarza się, że poruszają się samochodami, w których gromadzą zapasy zamówionych przez klientów zdrowych przekąsek: jogurtów, deserów, soków czy suplementów diety. Poza dystrybuowaniem powyższych produktów, osoby zatrudnione w charakterze Yakult Lady pełnią istotną rolę społeczną w obliczu epidemii samotności dotykającej mieszkańców Japonii w podeszłym wieku. Jakich starań państwo dokłada do tego, by nieprzerwanie mogły wykonywać swoją pracę? Zagadnienia te omawiamy z dr Grażyną Kramm z Zakładu Japonistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Czytaj więcej

Filozofia shoku-iku. Tym elementem japońskiego systemu edukacji warto się inspirować

Yakult Lady: dystrybucja zdrowych przekąsek do 20-30 domów i biur dziennie

Na stronie internetowej przeznaczonej dla adeptek wspomnianego zawodu znajdują się dokładne wytyczne dotyczące organizacji pracy Yakult Lady. O określonej godzinie należy przybyć do siedziby danej firmy, by przebrać się w służbowy mundurek i spakować zamówione przez klientów artykuły. Po zakończeniu przygotowań panie przystępują do dostarczania produktów pod wskazane adresy, odwiedzając około 20-30 domów i biur dziennie. – Zasłyszane w każdym miejscu słowa „Czekaliśmy na ciebie”, „Dziękujemy za twoją pracę” motywują do codziennego wysiłku – można przeczytać na wspomnianej stronie internetowej. – Yakult Ladies to głównie pracujące mamy, które łączą obowiązki zawodowe z rodzinnymi. Po powrocie do siedziby firmy zawsze można poświęcić kilka chwil na rozmowy z koleżankami po fachu lub wziąć udział w szkoleniu. Popołudnie to też dobry czas na przygotowanie listy produktów na kolejny dzień. Po zakończonym dniu pracy można udać się na zakupy i odebrać dziecko z przedszkola lub żłobka – można przeczytać w dalszej części szczegółowego opisu.

Choć starannie zaplanowany przebieg dnia, o którym mowa powyżej, przygotowany został z myślą o matkach małych dzieci, wśród Yakult Ladies nie brakuje osób w dojrzałym wieku. – Nie ma ścisłych ograniczeń wiekowych, w tej pracy aktywne są osoby od dwudziestokilkulatek po osoby w wieku 50. i 60 lat. Mamy i gospodynie domowe są mile widziane: dzięki rozbudowanemu systemowi wsparcia dla osób wychowujących dzieci, praca ta jest odpowiednia dla kobiet pragnących pogodzić wychowywanie dzieci z pracą zawodową. Nawet osoby bez doświadczenia mogą podjąć tę pracę ze spokojem o to, czy sobie poradzą. Często Yakult Lady pytają innych mam, czy nie chciałyby dołączyć – zauważa dr Grażyna Kramm.

Czytaj więcej

Japończycy pomysłowo wykorzystują opuszczone prowincjonalne szkoły. Co się z w nich dzieje?

Yakult Lady to osoba „zdrowa i w pogodny sposób obsługująca klientów”

Aby móc wykonywać powierzone obowiązki we wskazanym czasie i sprawnie przemieszczać się między poszczególnymi punktami dostaw, panie wykonujące omawiany zawód poruszają się po danym rejonie wybranymi środkami lokomocji. – Zasadniczo do dostaw używa się własnych rowerów lub motocykli, także samochodów. Można je też wypożyczyć od firmy, jednak w większości przypadków wymagane jest posiadanie własnego pojazdu. Yakult organizuje szkolenia na prawo jazdy – wyjaśnia rozmówczyni.

Choć doświadczenie na podobnym stanowisku pracy nie jest wymagane, pewne warunki muszą zostać spełnione, by kandydatki do pracy w charakterze Yakult Lady mogły przystąpić do realizacji swoich obowiązków. – Praca polega na dostarczaniu produktów zdrowotnych, dlatego rozwożąca je osoba musi być „zdrowa i w pogodny sposób obsługująca klientów”. Nawet osoby bez doświadczenia mogą zdobyć podstawową wiedzę o pracy i nauczyć się obsługi klienta podczas trwającego około 1-2 tygodni „szkolenia dla nowych pracowników”. W większości przypadków zawierana jest umowa z Yakult Lady jako „osobą prowadzącą działalność gospodarczą”. Z tego powodu powszechnie stosowany jest system wynagrodzenia oparty wyłącznie na prowizji, gdzie wyniki sprzedaży na przydzielonym obszarze mają bezpośredni wpływ na wysokość dochodów – wyjaśnia dr Grażyna Kramm.

Czytaj więcej

Shinrin-yoku: jak praktykowane w Japonii kąpiele leśne wpływają na zdrowie?

Yakult Lady: młode mamy wyrywają się ze świata pieluch

Zatrudnienie na stanowisku Yakult Lady stanowi korzystne rozwiązanie dla młodych mam, które pragną pozostać aktywne zawodowo, nie mając przy tym obaw o brak opieki nad dziećmi w godzinach pracy. – Osoby, które pytałam o Yakult Lady podkreślały fakt, że wiele firm zajmujących się sprzedażą posiada własne żłobki Yakult, dzięki czemu można pracować, pozostawiając małe dzieci pod opieką. W niektórych regionach istnieje system dofinansowania opłat za opiekę nad dziećmi. Można pracować w niepełnym wymiarze godzin, np. 3-4 dni w tygodniu po 4-5 godzin dziennie (np. od 9:00 do 14:00), co pozwala na łatwe dostosowanie się do wydarzeń szkolnych dzieci lub nagłych zachorowań. Jak podała jedna z moich rozmówczyń: „Yakult ma super opcję dla kobiet mających małe dzieci, bo mają żłobki w swoich siedzibach. Kobiety wyrywają się ze świata pieluch i mogą wyjść do ludzi, pogadać, podczas gdy ich dzieci są pod fachową opieką. […] Tutaj żłobki są trudne do zdobycia, jeśli się nie ma stałej pracy. Często kobieta nie może podjąć pracy, bo nie ma żłobka. Żłobka nie ma, bo nie ma pracy. Błędne koło. Yakult oferuje alternatywę.” – relacjonuje dr Kramm.

Choć głównym zajęciem osób wykonujących omawiany zawód jest dystrybucja zamówionych przez klientów produktów spożywczych, do ich zadań należy też przekazywanie odbiorcom informacji na temat prawidłowego odżywiania i korzystnego wpływu oferowanych przekąsek na zdrowie. – Yakult Lady rozprowadzają głównie produkty mleczne i jogurty oraz Yakulty (jogurt i Yakult to nie to samo) czy desery do domów i biur. Ponadto mogą również zajmować się sprzedażą produktów spożywczych (soki, makarony), suplementów diety, a nawet kosmetyków (zawierających składniki nawilżające opracowane w oparciu o badania nad bakteriami mlekowymi). Oprócz dostarczania powyższych produktów, przekazują także informacje dotyczące zdrowia, a także odbierają puste opakowania i pobierają opłaty – wymienia rozmówczyni.

Czytaj więcej

Lalka AI antidotum na problem społeczny w Korei Południowej. Nie wszystkim się podoba

Yakult Lady dla seniorów jedynym kontaktem ze światem zewnętrznym

Poza wyszczególnionymi powyżej zadaniami, przedstawicielki omawianej profesji pełnią pewną istotną funkcję społeczną, zapewniając seniorom w swojej okolicy nie tylko codzienną porcję witamin, ale i wyczekiwaną chwilę rozmowy. – Kontakt z Yakult Lady to dla starszych osób często jedyny kontakt ze światem zewnętrznym oraz możliwość porozmawiania z kimś. Jak stwierdziła mieszkająca w Japonii Polka, którą zapytałam o Yakult Lady: „One [Yakult Lady] rozmawiają ze staruszkami z naszej okolicy. Yakult Ladies są najlepiej poinformowanymi osobami w dzielnicy.” – relacjonuje dr Kramm. – Do tego opcja „koniecznie zadzwoń” to zabezpieczenie przed kodoku-shi, czyli „śmiercią w samotności”. Kodoku-shi oznacza sytuację, w której osoba mieszkająca samotnie umiera w swoim domu bez obecności bliskich, a jej ciało zostaje znalezione dopiero po pewnym czasie. Jest to poważny problem społeczny, którego skala szacowana jest na około 30 000 przypadków rocznie. Wynika on ze starzenia się społeczeństwa, tendencji do tworzenia rodzin nuklearnych oraz osłabienia więzi społecznych w lokalnych społecznościach. Działa to w ten sposób: gdy jakiś senior który zwykle wychodził i odbierał zamówione produkty bezpośrednio od Yakult Lady nagle się nie pojawia, Yakult Lady wkłada produkty do cooler boxu, ale często wraca zobaczyć, czy je zabrano. Informuje też centralę. Centrala dzwoni do takiej osoby, by sprawdzić, czy wszystko w porządku. Dbanie o seniorów to polityka firmy. Podczas regularnych dostaw produktów prowadzone są rozmowy i sprawdzanie stanu zdrowia. W przypadku zauważenia niepokojących objawów istnieje system zgłaszania tego faktu policji, władzom lokalnym lub opiekunom społecznym – wyjaśnia rozmówczyni.

Choć tradycja dystrybuowania zdrowych produktów do domów klientów zrodziła się w Japonii w latach 30. minionego wieku za sprawą absolwenta medycyny na Uniwersytecie Kioto, dr. Minoru Shiroty, który opracował formułę napoju Yakult, inicjatywa ta staje się coraz bardziej powszechna również w innych krajach. Jak można przeczytać na stronie internetowej firmy, zawód ten praktykowany jest również w Chinach, Singapurze, Brazylii, Wietnamie, Meksyku, Malezji czy na Filipinach. We wskazanych rejonach łącznie 80 000 pań wykonuje omawianą profesję, co pozwala mieszkańcom nie tylko zadbać o własne zdrowie, ale i regularnie wymienić kilka serdecznych pozdrowień z kobietami w eleganckich mundurkach, unikając przy tym przejmującego poczucia samotności.

Źródła:
https://www.bbc.com/
https://www.yakult.co.jp/

Informacje o rozmówczyni

dr Grażyna Kramm

Zakład Japonistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w językoznawstwie, antropologii kulturowej i folklorze japońskim. Stypendystka japońskiego Ministerstwa Edukacji na Uniwersytecie Tohoku w Sendai (1995-1996) oraz na Uniwersytecie Kiusiu w Fukuoce (1998-2000), w ramach którego prowadziła badania terenowe na wyspie Tsushima. Od 2000 roku wykładowczyni w Zakładzie Japonistyki UAM.