– Co u ciebie słychać?; Jak się dziś czujesz?; Pamiętaj o zażyciu leków; Czy dobrze spałeś minionej nocy? – wypowiadane pogodnym głosem pytania i zalecenia adresowane do samotnie mieszkających seniorów w Korei Południowej mają za zadanie na bieżąco monitorować przebieg codziennych czynności, przypominać o obowiązkowych rytuałach czy umilać chwile spędzane w pojedynkę. Pluszowym lalkom imitującym dziecięce zachowania daleko wprawdzie do spontaniczności okazywanej przez kilkulatki, jednak zaprogramowane przez ich twórców funkcje zdają się spełniać swoją rolę w kraju, w którym ponad 10 mln mieszkańców przekroczyło 65. rok życia. Osamotnieni, borykający się z zanikami pamięci czy brakiem okazji do społecznych interakcji seniorzy, zyskują nowych „kompanów”, towarzyszących im w codziennych zmaganiach. Jak reagują na pluszowych „wnuczków”, wyedukowanych w prowadzeniu rozmów, zadawaniu trafnych pytań i przypominaniu im o istotnych rytuałach?
Czytaj więcej
W kryzysie psychicznym pomocna bywa rozmowa. Gdy jednak terapeuta jest nieosiągalny, a u boku brak bliskiej osoby, warto rozważyć aplikacje oparte...
Lalki AI dla seniorów – ich dziecięcy wygląd ułatwia budowanie więzi i zaufania ze starszymi osobami
– Uroczy wygląd, kolorowe ubranka i uśmiechnięte buzie naszych lalek to kluczowe czynniki gwarantujące skuteczność naszego produktu – wyjaśnia cytowana przez CNN Jihee Kim, CEO marki Hyodol będącej pomysłodawcą lalek wspieranych przez sztuczną inteligencję. – Dziecięcy wygląd ułatwia budowanie więzi i zaufania ze starszymi osobami. Urok lalek Hyodol ułatwia użytkownikom naukę, co ma spore znaczenie zwłaszcza dla tych osób, które nie posługują się nowościami technologicznymi w zaawansowanym stopniu – dodaje.
Jak podaje CNN, za pośrednictwem programów rządowych i instytucji zajmujących się opieką społeczną, dotychczas rozdystrybuowano ponad 12 tys. lalek Hyodol wśród starszych osób mieszkających samotnie w Korei Południowej. Według wyliczeń Jihee Kim ponad 1000 egzemplarzy zostało zakupionych przez osoby prywatne, pragnące obdarować najbliższych wielofunkcyjnymi pluszakami aktywnie podejmującymi konwersację, reagującymi na przytulanie, a nawet oferującymi wsparcie w tak podstawowych czynnościach jak choćby gotowanie. – Hyodol jest idealnym pomocnikiem w kuchni. Zna mnóstwo przepisów. Gdy stosuję jego zalecenia, jedzenie smakuje wspaniale – mówi z uśmiechem 85-letnia Kim Young-Suk w nagraniu udostępnionym na stronie internetowej producenta.
Czytaj więcej
Zadawanie pewnych pytań pomaga budować więź z dziećmi i sprawiać, że rozmowy nabierają bardziej osobistego charakteru. Naukowcy opracowali serię 14...
Lalki AI dla seniorów w Korei Południowej – sprawdzone benefity, ale i zagrożenia
Przypominanie starszym osobom o konieczności zażycia leków, proponowanie im ciekawych przepisów kulinarnych czy angażowanie ich w rozmowy dotyczące przebiegu dnia, to tylko wybrane korzyści wynikające z posiadania wysoce zaawansowanych technologicznie współlokatorów. Wśród przeanalizowanych naukowo benefitów są też tak istotne działania jak poprawa nastroju, zniwelowanie poczucia osamotnienia, a nawet zredukowanie wczesnych symptomów depresji. Zespół naukowców pod kierownictwem prof. Othelii E. Lee z Uniwersytetu Karoliny Północnej przeprowadził badanie wśród 69 seniorów przez sześć tygodni używających lalek Hyodol w codziennym życiu. U osób zakwalifikowanych do jednej z następujących grup: o bardzo łagodnych zaburzeniach poznawczych (skr. vMCI, tj. very mild cognitive impairment) oraz łagodnych zaburzeniach poznawczych (skr. MCI, tj. mild cognitive impairment) zaobserwowano niższe wskaźniki depresji niż przed przystąpieniem do eksperymentu. – Osoby z łagodnymi symptomami wskazującymi na ryzyko wystąpienia depresji, za sprawą korzystania z robota nie zgłaszały konieczności przeprowadzki do domów opieki – dodała w podsumowaniu badania prof. Lee.
Proponowane rozwiązanie nie jest jednak dostosowane do potrzeb każdego pacjenta w dojrzałym wieku. Jak podkreślono w cytowanym raporcie, korzyści, o których mowa nie dotyczyły pacjentów o umiarkowanych zaburzeniach poznawczych (skr. MOCI, tj. moderate cognitive impairment), co skłania naukowców do postawienia tezy, że w takich przypadkach niezbędna jest bardziej zaawansowana pomoc specjalistyczna, czy też skierowanie danej osoby do placówki opiekuńczej. Wiele wątpliwości budzi też etyczna strona tak zaawansowanego technicznie, jednak nadal nieożywionego towarzysza codzienności, jedynie imitującego zachowania prawdziwego dziecka. Również ten aspekt wzięto pod uwagę przeprowadzając badania mające na celu ocenę produktów Hyodol w warunkach innych niż laboratoryjne. Tym razem o podzielenie się swoimi wnioskami ze współpracy z seniorami korzystającymi z tego rozwiązania poproszono 10 reprezentantów placówek opiekuńczych w Korei Południowej. Mieli oni za zadanie obserwować i porównywać cechy użytkowników oraz osób pozbawionych towarzystwa robotów, a następnie wyjaśniać wzorce użytkowania i opisywać nadawane robotom role, indywidualne dla poszczególnych właścicieli. – Obserwacje poczynione przez pracowników socjalnych podkreśliły pozytywny wpływ lalek Hyodol w zapewnianiu towarzystwa, opieki i wsparcia emocjonalnego, zwłaszcza w sytuacjach, gdy klienci doświadczali izolacji lub brakowało im regularnych interakcji rodzinnych – napisano w podsumowaniu badania, odbywającego się również pod kierownictwem prof. Othelii E. Lee. – Jednocześnie u wielu uczestników zaobserwowano skłonność do przypisywania robotom cech i emocji właściwych ludziom – podkreślono.
Czytaj więcej
Wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji i wspierających pracę lekarzy wymaga nie tylko kreatywności, ale i uwzględn...
Lalki AI dla seniorów w Korei Południowej niektórzy uznają za hałaśliwe i uciążliwe
Na ten niebezpieczny aspekt użytkowania lalek Hyodol zwraca uwagę również Jihee Kim. – To nie jest produkt dla każdego. Należy traktować go jako narzędzie do wspierania seniorów w ich codziennych czynnościach, a nie jako substytut najbliższej osoby – zastrzega, zwracając też uwagę na pewną prawidłowość powiązaną z wiekiem użytkowników. – Osoby wykazujące się wysoką sprawnością fizyczną i intelektualną mogą często postrzegać taką lalkę jako hałaśliwą i uciążliwą. Z kolei samotni ludzie po 82. roku życia rzeczywiście doceniają możliwość użytkowania robotów – wyjaśnia.
Oparte na technologii AI roboty, wyposażone w umiejętność wypowiadania się, włączania muzyki czy reagowania na zapytania użytkowników, mają też inną niezwykle istotną funkcję. Zaopatrzone w czujniki połączone z systemami placówek opiekuńczych, wydają z siebie alarmujące dźwięki, gdy ich właściciel nie podejmuje z nimi rozmowy lub nie reaguje na kierowane pod jego adresem zapytania. – Codzienna seria pytań i prowadzonych rozmów pozwala nam oceniać stan emocjonalny danego seniora. Ilość wymienianych informacji świadczy o tym, czy dana osoba jest zaangażowana w interakcję, czy nie – wyjaśnia reprezentantka jednej z instytucji społecznych, Oh Joo-Young, w nagraniu zamieszczonym na stronie internetowej producenta lalek Hyodol.
Kontrowersyjny i poddawany etycznej ocenie robot wielkości kilkuletniego dziecka, imitujący wnuczka czy wnuczkę danego seniora, w Japonii został zastąpiony alternatywnym rozwiązaniem. W społeczeństwie również borykającym się z wysokim odsetkiem mieszkańców powyżej 65. roku życia (36,25 mln, według danych dostępnych w publikacji „Statistical Handbook of Japan 2025”), seniorom, oprócz niezbędnej opieki medycznej czy terapeutycznej, oferuje się nieszablonowe wsparcie w postaci… pluszowych robotów wielkości małych fok. Te nie dysponują wprawdzie tak zaawansowanymi umiejętnościami jak lalki Hyodol, jednak niosą ze sobą mniejsze ryzyko nawiązania z nimi relacji imitującej trudną do odtworzenia, indywidualną więź między babcią czy dziadkiem a ich wnukami. Jej zawiłości, głębi i kolorytu nie odtworzy nawet najbardziej wyrafinowany i zaawansowany technicznie mechanizm.
Źródła:
https://www.stat.go.jp/
https://edition.cnn.com/
https://en.hyodol.com/
