Blisko 40 proc. przypadków nowotworów można uniknąć. Naukowcy wskazali główny czynnik ryzyka

Nowotwory pozostają jedną z głównych przyczyn chorób i zgonów na świecie. Jeśli obecne trendy się utrzymają, liczba przypadków raka w kolejnych dekadach będzie rosła. Najnowsze międzynarodowe badanie, obejmujące 185 krajów i 36 typów nowotworów, pokazuje, że w 2022 r. około 7,1 miliona diagnoz było powiązanych z modyfikowalnymi czynnikami ryzyka, które można ograniczyć lub wyeliminować. Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców, m.in. z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem oraz WHO. Wyniki opublikowano 3 lutego w czasopiśmie „Nature Medicine”.

Modyfikowalne czynniki ryzyka jako główne źródło zachorowań na raka

Naukowcy uwzględnili w analizie 30 czynników ryzyka, które są dobrze znanymi przyczynami zachorowań na raka, w tym palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, infekcje, wysoki wskaźnik masy ciała, brak aktywności fizycznej, zanieczyszczenie powietrza oraz promieniowanie ultrafioletowe. W badaniu wykorzystano także dane dotyczące poziomu narażenia populacji na te czynniki z 2012 r. Dzięki temu badacze byli w stanie oszacować, jaka część przypadków nowotworów była bezpośrednio związana z konkretnymi zagrożeniami zdrowotnymi.

Czytaj więcej

Nauka

Dzień Walki z Rakiem. Naukowczyni: Warto zwrócić uwagę na to, co poprzedza badania kliniczne

4 lutego to Światowy Dzień Walki z Rakiem. Jedno z ważnych pytań, które stawiają dziś naukowcy zw...

Okazało się, że w 2022 r. na całym świecie odnotowano łącznie 18,7 miliona nowych przypadków nowotworów. Wyniki wskazują, że około 38 proc. tych wszystkich nowych przypadków (około 7,1 miliona) można przypisać przyczynom możliwym do uniknięcia.

Naukowcy wskazują główny czynnik ryzyka zachorowania na raka

W skali globalnej czynnikiem, który w największym stopniu przyczyniał się do zachorowań, było palenie tytoniu. Odpowiadało ono za około 15 proc. przypadków, którym można zapobiec. Kolejne miejsca zajęły infekcje, które stanowiły około 10 proc. oraz spożywanie alkoholu odpowiadające za około 3 proc.

Wśród chorób możliwych do uniknięcia naukowcy wymienili raka płuc, żołądka oraz szyjki macicy. Łącznie stanowiły one niemal połowę wszystkich przypadków nowotworów związanych z modyfikowalnymi czynnikami ryzyka. Rak płuc był związany głównie z paleniem tytoniu i zanieczyszczeniem powietrza, rak żołądka z zakażeniem Helicobacter pylori, zaś rak szyjki macicy był w przeważającej mierze wywoływany przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV).

Różnice między kobietami i mężczyznami oraz regionami świata

Badanie wykazało wyraźne różnice w czynnikach ryzyka w zależności od płci i regionu geograficznego. Wśród kobiet około 30 proc. z 9,2 miliona nowych przypadków nowotworów mogło być powiązanych ze wspomnianymi czynnikami ryzyka. Ponad 11 proc. przypadków wiązało się z infekcjami, w tym z zakażeniem wirusem HPV, który jest główną przyczyną raka szyjki macicy. Najwięcej takich przypadków odnotowano w regionach o niskich i średnich dochodach, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej. W regionach o wysokich dochodach, takich jak Ameryka Północna i większość Europy, dominującym czynnikiem ryzyka u kobiet było palenie tytoniu.

Palenie okazało się najważniejszym czynnikiem ryzyka również u mężczyzn i to niezależnie od regionu geograficznego. Odpowiadało ono za prawie jedną czwartą z 4,3 miliona przypadków raka możliwych do uniknięcia. Drugim najważniejszym czynnikiem były infekcje, szczególnie w częściach Afryki, Azji i Ameryki Południowej, a następnie spożywanie alkoholu. Okazało się też, że obciążenie chorobami nowotworowymi, którym można zapobiec, było znacznie wyższe u mężczyzn niż u kobiet – wynosiło bowiem 45 proc. przypadków.

Czytaj więcej

Zdrowie

Takie bóle mogą oznaczać nowotwór. Lekarka: Nie muszą być silne

Kiedy pojawia się ból, wielu ludzi sięga po środki farmakologiczne i niekiedy bardzo długo w taki...

Autorzy badania podkreślają, że wyniki mogą pomóc w opracowaniu skuteczniejszych strategii zapobiegania nowotworom, dopasowanych do płci i regionu. Szeroki zakres danych wykorzystanych w badaniu umożliwia też bardziej wiarygodne porównania między regionami świata.