Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest wskaźnik BMI i jakie są jego zakresy klasyfikacyjne?
- Na czym polegało duńskie badanie, przeprowadzone przez zespół z Centrum Diabetologicznego Steno?
- Jakie wyniki uzyskano w kontekście ryzyka zgonu dla różnych przedziałów BMI?
- Jakie dodatkowe czynniki uwzględniają eksperci przy ocenie wpływu BMI na zdrowie?
Nadwaga i otyłość – szczególnie przy już istniejących chorobach – to jeden z ważnych czynników ryzyka poważnych schorzeń. Duński zespół naukowców przeprowadził analizę, która pokazuje m.in. podwyższone BMI w nowym kontekście. Publikację zaprezentowano na spotkaniu Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD) w Wiedniu (15-19 września 2025 r.).
Czym jest wskaźnik BMI?
BMI (ang. body mass index) to wskaźnik, który uzyskuje się, dzieląc masę ciała (wyrażoną w kg) przez wzrost (wyrażony w metrach podniesionych do kwadratu). Poziom BMI pozwala ogólnie określić prawidłową masę ciała i indywidualny poziom dopasowania stylu odżywiania. BMI jest jednym z ogólnych wyznaczników stanu zdrowia, które pomagają ocenić m.in. ryzyko wystąpienia schorzeń powiązanych z otyłością (np. miażdżycy).
Jak przypominają autorzy badania, BMI w zakresie <18,5 kg/m² klasyfikuje się jako niedowagę, poziom od 25 do 30 kg/m² jako nadwagę, a BMI 30 kg/m² jako otyłość. Przyjmuje się, że za prawidłową masę ciała jest uznawany wynik BMI w zakresie od 18,5 do 25 kg/m².
Czytaj więcej
We wrześniu obchodzony jest Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi. Do tej grupy zaliczają się stosunkowo rzadkie, ale groźne nowo...
Na czym polegało duńskie badanie nad BMI?
Najnowsza publikacja została opracowana przez Sigrid Bjerge Gribsholt i Jensa Meldgaarda Bruuna wraz z grupą badaczy z Centrum Diabetologicznego Steno w Aarhus. Na potrzeby badania przeanalizowano dane zdrowotne 85 761 Duńczyków. 81,4 proc. badanych stanowiły kobiety, a mediana wieku na początku badania wynosiła 66,4 roku. W trakcie badania (5 lat obserwacji) zmarło 8 proc. uczestników projektu (7555 osób).
Co pokazały wyniki badania?
Analiza danych zdrowotnych badanej grupy pokazała zaskakujące wyniki. Osoby z dolnej granicy zakresu prawidłowej masy ciała (BMI 18,5 do 20,0 kg/m²) były dwukrotnie bardziej narażone na śmierć niż osoby z populacji referencyjnej. W przypadku grupy ze środkowej części zakresu prawidłowej masy ciała (BMI 20,0 do 22,5 kg/m²) ryzyko zgonu było o 27 proc. wyższe niż dla populacji referencyjnej.
Ważne wyniki uzyskano także w przypadku osób z niedowagą, nadwagą i ciężką otyłością:
Czytaj więcej
Cukrzyca typu 2 to powszechne zaburzenie metaboliczne. Leczenie tej choroby opiera się m.in. na obserwacji pomiarów antropometrycznych. W ostatnim...
- osoby z niedowagą były prawie trzy razy bardziej narażone na ryzyko zgonu niż osoby z BMI w górnej granicy normy zdrowotnej (22,5 do 25,0 kg/m²),
- osoby z nadwagą (25 do 30 kg/m²) i osoby z BMI z dolnej granicy zakresu otyłości (30,0 do 35,0 kg/m²) nie były bardziej narażone na śmierć niż osoby z BMI z populacji referencyjnej,
- osoby z ciężką otyłością (BMI 40 kg/m² i wyższe) były ponad dwukrotnie bardziej narażone na śmierć w porównaniu z populacją referencyjną.
„Zarówno niedowaga, jak i otyłość stanowią poważne globalne wyzwania zdrowotne” – ocenia autorka badania Sigrid Bjerge Gribsholt. I dodaje: „(...) odkryliśmy, że osoby z niedowagą są znacznie bardziej narażone na śmierć”.
Czytaj więcej
Upośledzenie funkcji poznawczych to jeden z narastających problemów zdrowia publicznego na całym świecie. Według naukowców nie jest on jednak nieun...
Wskaźnik BMI a zdrowie. Eksperci wskazują na dodatkowe czynniki
Wynik uzyskany w badaniu może być zaskakujący, ale eksperci podkreślają, że należy go czytać w szerszym kontekście. „Istnieją sprzeczne wyniki dotyczące zakresu BMI powiązanego z najniższą śmiertelnością” – zaznacza Gribsholt.
Badaczka podkreśla, że nietypowy wynik może wskazywać na „odwrotny związek przyczynowo-skutowy”. Zdaniem ekspertki niektórzy z uczestników badania mogli tracić wagę na skutek istnienia podstawowego schorzenia. W tym przypadku za podwyższone ryzyko zgonu odpowiadała dana choroba, a nie sama obniżona masa ciała.
Prof. Brunn (jeden z autorów badania) podkreśla z kolei, że BMI nie jest jedynym wskaźnikiem niezdrowego poziomu tkanki tłuszczowej. Równie istotnym dla stanu zdrowia może być m.in. sposób rozmieszczenia tłuszczu w ciele. Szczególnie szkodliwym może być nadmiar tłuszczu trzewnego, gromadzącego się w jamie brzusznej. „(...) osoba z BMI wynoszącym 35 i sylwetką typu jabłko – nadmiar tłuszczu gromadzi się wokół brzucha – może mieć cukrzycę typu 2 lub nadciśnienie, podczas gdy inna osoba z tym samym BMI może nie mieć tych problemów, ponieważ nadmiar tłuszczu gromadzi się na biodrach, pośladkach i udach” – podsumowuje ekspert.
Czytaj więcej
Stopień przetworzenia jedzenia ma duży wpływ na proces odchudzania – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego przez brytyjskich naukowców z Un...
Autorzy publikacji zgodnie zaznaczają, że leczenie otyłości wymaga podejścia indywidualnego. Przy ocenie stanu zdrowia należy zawsze uwzględniać dodatkowe czynniki, w tym choroby współistniejące.
Źródła:
diety.nfz.gov.pl
independent.co.uk
news-medical.net
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, nie może zastąpić kontaktu z lekarzem. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy medycznej, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
