Oto, co może dziać się z mózgiem po menopauzie. Nowe badanie ujawnia skalę zmian

Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, gdy w wyniku spadku poziomu hormonów dochodzi do ustania miesiączkowania. Najczęściej występuje między 45. a 55. rokiem życia. Jest to okres intensywnych zmian fizycznych oraz psychicznych. Wiele kobiet zmaga się z uderzeniami gorąca, obniżonym nastrojem oraz ma problemy ze snem. Wcześniejsze analizy sugerowały również związek menopauzy z pogorszeniem funkcji poznawczych, takich jak pamięć, uwaga czy zdolności językowe. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie „Psychological Medicine” pokazuje, że menopauza może w jeszcze większym stopniu wpływać na mózg.

Jak wyglądało badanie?

Zespół badaczy z Uniwersytetu w Cambridge przeanalizował dane z UK Biobank obejmujące niemal 125 tysięcy kobiet. Uczestniczki zostały podzielone na trzy grupy – kobiety przed menopauzą, kobiety po menopauzie niestosujące hormonalnej terapii zastępczej oraz kobiety po menopauzie, które taką terapię stosowały.

Czytaj więcej

Zdrowie

Nadchodząca menopauza daje o sobie znać wcześniej niż sądzono. Wyniki badania

Ponad połowa kobiet w wieku od 30 do 35 lat zaczyna odczuwać objawy menopauzy – takie wnioski pły...

Dane pochodziły z rozbudowanych kwestionariuszy dotyczących doświadczeń z menopauzą, zdrowia psychicznego, snu oraz ogólnego stanu zdrowia. Część uczestniczek brała udział w testach poznawczych mierzących pamięć i czas reakcji. Dodatkowo około 11 tysięcy kobiet przeszło badania rezonansu magnetycznego, co pozwoliło na ocenę struktury mózgu. Średni wiek wystąpienia menopauzy w badanej populacji wynosił około 49,5 roku, natomiast kobiety, którym przepisano HTZ, rozpoczynały leczenie średnio w wieku 49 lat.

Jak wyglądało zdrowie psychiczne i sen kobiet po menopauzie?

Analiza wyników wykazała, że kobiety po menopauzie częściej niż kobiety przed menopauzą zgłaszały się po pomoc do lekarza rodzinnego lub psychiatry z powodu lęku, napięcia nerwowego lub depresji. Uzyskiwały także wyższe wyniki w kwestionariuszach oceniających objawy depresyjne i częściej miały przepisywane leki przeciwdepresyjne. W grupie kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą odnotowano wyższy poziom lęku i depresji w porównaniu z kobietami po menopauzie niestosującymi HTZ. Dalsza analiza wykazała jednak, że różnice te istniały już przed menopauzą. Badacze wskazują, że w niektórych przypadkach HTZ mogła być przepisywana profilaktycznie, w obawie przed nasileniem wcześniejszych objawów w okresie menopauzy.

Menopauza wiązała się również z pogorszeniem jakości snu. Kobiety po menopauzie częściej zgłaszały bezsenność, krótszy czas snu oraz uczucie zmęczenia. Największe zmęczenie deklarowały kobiety stosujące HTZ, mimo że długość snu w tej grupie nie różniła się od kobiet po menopauzie niestosujących terapii. Badanie wykazało, że menopauza wpływa także na funkcje poznawcze, choć nie w jednakowym stopniu. Kobiety po menopauzie niestosujące HTZ miały wolniejsze czasy reakcji niż kobiety przed menopauzą oraz kobiety po menopauzie stosujące terapię hormonalną. Jednocześnie nie stwierdzono istotnych różnic między badanymi grupami w testach pamięci. 

Dr Katharina Zühlsdorff, jedna z autorek badania, przyznała, że spowolnienie czasu reakcji jest naturalnym elementem procesu starzenia, występującym zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Wyniki sugerują jednak, że menopauza może ten proces przyspieszać, natomiast hormonalna terapia zastępcza może go w pewnym stopniu spowalniać.

Czytaj więcej

Zdrowie

Miejsce zamieszkania ma związek z objawami menopauzy. Zła wiadomość dla mieszkanek wsi

Wyniki najnowszego badania wśród Amerykanek przynoszą zaskakujące wnioski. Okazuje się, że kobiet...

Jak zmienia się mózg kobiet po menopauzie?

Jeden z najważniejszych aspektów badania dotyczył zmian w strukturze mózgu kobiet po menopauzie. Naukowcy stwierdzili istotne zmniejszenie objętości istoty szarej, czyli tkanki mózgowej odpowiadającej za przetwarzanie informacji, kontrolę ruchu oraz regulację pamięci i emocji. Te zmiany zaobserwowano niezależnie od stosowania HTZ. Pojawiły się one zwłaszcza w hipokampie, który odpowiada za tworzenie i przechowywanie wspomnień, korze śródwęchowej, pełniącej funkcję pośrednika w przekazywaniu informacji między hipokampem a resztą mózgu, oraz w przedniej części kory zakrętu obręczy, zaangażowanej w regulację emocji, podejmowanie decyzji i koncentrację uwagi.

„Obszary mózgu, w których zaobserwowaliśmy te różnice, należą do tych, które są zwykle dotknięte chorobą Alzheimera. Menopauza może sprawić, że kobiety te będą bardziej podatne na problemy w późniejszym okresie życia” – stwierdziła prof. Barbara Sahakian, główna autorka badania.