Zarówno hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom glukozy we krwi, jak i hiperglikemia, czyli zbyt wysoki poziom, mają negatywny wpływ na zdrowie. Ta pierwsza może prowadzić do utraty przytomności, śpiączki i zaburzeń pracy mózgu. Skutkiem hiperglikemii jest z kolei m.in. uszkodzenie naczyń krwionośnych oraz przyspieszenie procesu starzenia się komórek.
Poziom glukozy we krwi mierzy się w laboratorium, badając próbkę krwi pobranej z żyły łokciowej. W domowych warunkach można posłużyć się glukometrem, ale tylko do celów kontrolnych, nie do diagnostycznych. W tym przypadku krew pobiera się z opuszka palca, wcześniej nakłuwając go igłą lub specjalnym nakłuwaczem. Cukrzycę rozpoznaje się wyłącznie na podstawie badania krwi obwodowej pobranej z żyły.
Jaki powinien być poziom cukru we krwi na czczo i po jedzeniu?
Poziom glukozy we krwi jest parametrem, który zmienia się w ciągu dnia. U zdrowych osób nie powinien jednak przekraczać ustalonych norm. Zostały one przedstawione w dokumencie „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2024. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego". Podstawowym badaniem diagnostycznym jest badanie poziomu cukru na czczo. Ile powinien on wynosić?
- Prawidłowy poziom glukozy we krwi na czczo to 70–99 mg/dl. U kobiet w ciąży powinien wynosić 70–90 mg/dl.
- Wynik na poziomie 100–125 mg/dl może oznaczać stan przedcukrzycowy. W takim przypadku trzeba wykonać dodatkowe badanie, czyli doustny test tolerancji glukozy (OGTT).
- Wynik powyżej 126 mg/dl świadczy o cukrzycy.
Po spożyciu posiłku poziom cukru we krwi rośnie, ale wraca do normy w ciągu kilku godzin dzięki insulinie. Warto sprawdzać glikemię poposiłkową, bowiem wynik informuje nas o tym, czy układ trawienny dobrze radzi sobie z metabolizmem węglowodanów. Pomiar poziomu glukozy we krwi wykonuje się 2 godziny po rozpoczęciu posiłku. Ile powinien wynosić u zdrowych osób?
- Prawidłowa wartość wynosi poniżej 140 mg/dl, a u kobiet w ciąży 100–120 mg/dl.
- Wynik 140–199 mg/dl świadczy o zaburzeniach metabolizmu glukozy.
- Wynik powyżej 200 mg/dl wskazuje na cukrzycę.
Czytaj więcej
Po pandemii z objawami cukrzycy zgłasza się do lekarzy coraz więcej młodych osób – mówi prof. Ewa Pańkowska, diabetolog.
Jak rozpoznaje się cukrzycę?
Objawy cukrzycy ze znaczną hiperglikemią są dość charakterystyczne. Osoby, u których występuje ta choroba, odczuwają wzmożone pragnienie i mają potrzebę częstego oddawania moczu. Kolejnym symptomem jest utrata masy ciała. Chorzy mogą odczuwać osłabienie i senność. Objawy pojawiają się również na ciele. Na skórze mogą wystąpić zmiany ropne, częstym objawem jest też stan zapalny narządów moczowo–płciowych. W jaki sposób rozpoznaje się cukrzycę?
- Osoby, u których występują powyższe objawy, powinny wykonać oznaczenie tzw. glikemii przygodnej, czyli zbadać poziom cukru we krwi o dowolnej porze dnia, niezależnie od tego, kiedy zjadło się ostatni posiłek. Jeśli wynik przekracza 200 mg/dl, jest to podstawa do rozpoznania cukrzycy.
- Przy braku występowania objawów lub przy współistnieniu objawów i glikemii przygodnej przekraczającej 200 mg/dl rozpoznanie choroby można przeprowadzić na podstawie dwukrotnego oznaczenia glikemii na czczo. Badanie przeprowadza się w godzinach porannych, w różne dni. Jeśli oba wyniki przekraczają 126 mg/dl, jest to podstawa do rozpoznania cukrzycy.
- Kolejną metodą jest oznaczenie hemoglobiny glikowanej. Cukrzycę rozpoznaje się, jeśli wartość jest większa lub równa 6,5 proc.
Osoby z wynikami świadczącymi o nieprawidłowej tolerancji glukozy lub stanie przedcukrzycowym (gdy pomiar glikemii na czczo wynosi 100–125 mg/dl, a poziom hemoglobiny glikowanej 5,7–6,4 proc.) powinny poddać się doustnemu testowi tolerancji glukozy, czyli badaniu OGTT. W jego trakcie dwukrotnie sprawdza się poziom cukru we krwi – na czczo oraz po upływie 2 godzin od wypicia roztworu zawierającego glukozę. Jeśli glikemia w 120. minucie OGTT jest większa lub równa 200 mg/dl, jest to podstawa do rozpoznania cukrzycy. Wynik na poziomie 140–199 mg/dl świadczy o nieprawidłowej tolerancji glukozy. Badanie OGTT jest w stanie wykryć większą liczbę osób z cukrzycą i stanami przedcukrzycowymi, bowiem może zidentyfikować nieprawidłowości, gdy wynik badania poziomu cukru we krwi na czczo mieści się w granicach normy.
Czytaj więcej
Post przerywany jest popularnym rodzajem diety. Polega na stosowaniu postu w określonym godzinach dnia. W pozostałym czasie można jeść bez ogranicz...
Zgodnie z zaleceniami PTD, badania mające na celu wczesne rozpoznanie cukrzycy lub stanu przedcukrzycowego, powinny być przeprowadzone u wszystkich osób po 45. roku życia, zaś u osób, u których występuje co najmniej jeden czynnik ryzyka cukrzycy, niezależnie od wieku. Do czynników ryzyka zalicza się m.in. nadwagę lub otyłość, cukrzycę występującą w rodzinie, przebytą cukrzycę ciążową, brak aktywności fizycznej i nadciśnienie tętnicze. U kobiet w ciąży doustny test tolerancji glukozy przeprowadza się między 24. a 28. tygodniem ciąży.
Źródła:
ptdiab.pl
strefadiabetyka.pl
cukrzyca.pl
diabetyk24.pl
