O ile krótkotrwałe zapalenie jest niezbędne do leczenia infekcji, przewlekły stan zapalny uszkadza narządy i otwiera drzwi dla chorób, które często pojawiają się w starszym wieku, takich jak choroba Alzheimera, cukrzyca czy choroby układu krążenia. Do tej pory uważano, że występowanie stanu zapalnego jest uniwersalnym zjawiskiem i cechą charakterystyczną starzenia. Z badania przeprowadzonego przez zespół naukowców pod kierownictwem Maximiliena Francka z University of Sherbrooke w Kanadzie wynika jednak, że zapalenie jest produktem ubocznym uprzemysłowionego stylu życia i znacznie różni się w populacjach globalnych. Wyniki opublikowano w „Nature Aging”.

Stan zapalny a tryb życia. Co odkryli badacze?

Naukowcy przeanalizowali 19 cytokin, czyli białek, które są zaangażowane w powstanie stanu zapalnego. Dane na ich temat pochodziły z badań kohortowych przeprowadzonych w krajach uprzemysłowionych (włoskie badanie InCHIANTI i singapurskie Longitudinal Aging Study – SLAS) i nieuprzemysłowionych (dwie rdzenne populacje – Tsimane z boliwijskiej Amazonii i Orang Asli z Półwyspu Malajskiego).

Czytaj więcej

Zgodnie z zaleceniami, badania w celu wczesnego rozpoznania stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy typ
Zdrowie
Jakie są normy poziomu cukru we krwi? Aktualne wytyczne

Po przeanalizowaniu danych okazało się, że sygnatura zapalna była podobna w obu uprzemysłowionych populacjach. W pierwszych dwóch kohortach stan zapalny pojawiał się wraz z procesem starzenia i był związany z przewlekłymi chorobami, typowymi dla starszego wieku, takimi jak udar, choroby układu krążenia czy nowotwory. Co ciekawe, w dwóch kohortach nieuprzemysłowionych stan zapalny również występował, ale jego przyczyna była inna – około 66 proc. populacji Tsimane miało co najmniej jedną infekcję pasożytniczą jelit, a ponad 70 proc. Orang Asli – powszechną infekcję. Naukowcy nie wykryli zwiększonego zapalenia wraz z wiekiem.

„W środowiskach uprzemysłowionych widzimy wyraźne powiązania między stanem zapalnym a chorobami, takimi jak przewlekła choroba nerek” — powiedział Alan Cohen, jeden z autorów badania. „Jednak wydaje się, że w populacjach o wysokim wskaźniku infekcji stan zapalny bardziej odzwierciedla obciążenie chorobami zakaźnymi niż samo starzenie się” – dodał.

Społeczeństwa nieuprzemysłowione są mniej narażone na choroby przewlekłe

Kolejną ciekawą obserwacją było to, że wśród populacji tubylczych, a szczególnie wśród Tsimane, zaobserwowano wysokie poziomy stanu zapalnego, jednak nie wzrastały one wraz z wiekiem i, co najważniejsze, nie prowadziły do ​​chorób przewlekłych, z którymi zmagają się społeczeństwa uprzemysłowione. Po przeprowadzeniu analizy okazało się, że choroby typu cukrzyca, choroby serca lub choroba Alzheimera niemal nie występują w kohortach nieuprzemysłowionych. Oznacza to, że nawet jeśli młode osoby pochodzące z populacji tubylczych mają profil stanu zapalnego podobny do osób z populacji uprzemysłowionych, nie wiąże się to z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Czytaj więcej

Okazuje się, że częste koszmary mają związek z przyspieszeniem starzenia na poziomie biologicznym.
Nauka
Koszmary mają fatalny wpływ na organizm. Naukowcy dokonali nowego odkrycia

„Te odkrycia naprawdę podważają ideę, że stan zapalny jest sam w sobie zły” – powiedział Cohen. „Wydaje się raczej, że stan zapalny, a być może także inne mechanizmy starzenia, mogą być w dużym stopniu zależne od kontekstu. Z jednej strony jest to trudne, ponieważ nie będzie uniwersalnych odpowiedzi na pytania naukowe, a z drugiej – obiecujące, ponieważ oznacza to, że możemy interweniować i stan zmieniać rzeczy” – dodał.

Najnowsze badanie podważa założenie uniwersalnych biomarkerów starzenia. Zamiast tego wskazuje, że procesy starzenia immunologicznego są specyficzne dla danej populacji i silnie uwarunkowane środowiskiem, stylem życia oraz czynnikami zakaźnymi. Według Cohena „wyniki wskazują na ewolucyjną niezgodność między naszym układem odpornościowym a środowiskiem, w którym obecnie żyjemy”. Naukowiec przyznał również, że stan zapalny może nie być bezpośrednim produktem starzenia się, ale raczej reakcją organizmu na warunki uprzemysłowione.

Przyszłe badania mogłyby koncentrować się na tym, w jaki sposób określone warunki środowiskowe modulują zapalenie i jego wpływ na zdrowie. Dzięki temu być może naukowcy odkryją sposób na zapobieganie chorobom związanym z wiekiem.

Źródła:
www.publichealth.columbia.edu
www.nature.com
news.ucsb.edu