Z tego artykułu się dowiesz:
- Jaka jest różnica między tradycyjnymi chronotypami snu a nowo odkrytymi podtypami?
- Jakie cechy charakteryzują pięć zdefiniowanych podtypów snu?
- Jakie zmienne wykorzystano w badaniach do klasyfikacji podtypów snu?
- Jakie są różnice w stanie zdrowia i zachowaniach pomiędzy poszczególnymi podtypami snu?
Badania zostały przeprowadzone na Uniwersytecie McGill w Montrealu. Ich wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Communications”. „Wykorzystując sztuczną inteligencję, naukowcy połączyli obrazowanie mózgu z kwestionariuszami i dokumentacją medyczną ponad 27 tys. dorosłych z brytyjskiego Biobanku. W pracy wykorzystano zasoby obliczeniowe McConnell Brain Imaging Centre oraz wkład współpracowników z Uniwersytetu w Montrealu i Uniwersytetu Oksfordzkiego” – informuje kanadyjska uczelnia.
Naukowcy powiązali ze sobą takie informacje jak różnice w aktywności mózgu (objętość istoty szarej, integralność głównych szlaków istoty białej oraz wewnętrzna łączność funkcjonalna), poziomie hormonów, stylu życia czy stanie zdrowia (w tym przebyte choroby i rodzaj przyjmowanych leków, nałogi itp.). „Nasze szeroko zakrojone, multimodalne podejście pozwoliło na ujawnienie pięciu odrębnych, zdefiniowanych przez mózg biologicznych podtypów chronotypu, z których każdy charakteryzował się unikalnymi profilami behawioralnymi i klinicznymi” – czytamy w artykule „Utajone podtypy chronotypu mózgu ujawniają unikalne profile behawioralne i zdrowotne w różnych kohortach populacji”.
Trzy typy nocnych marków i dwa typy rannych ptaszków
Badacze wyróżnili trzy typy nocnych marków i dwa typy rannych ptaszków. – Te podtypy nie są definiowane wyłącznie przez porę pójścia spać lub pobudki. Odzwierciedlają one złożoną interakcję czynników genetycznych, środowiskowych i związanych ze stylem życia – wyjaśnia – Danilo Bzdok, badacz pracujący w Katedrze Inżynierii Biomedycznej Uniwersytetu McGill i w Instytucie Sztucznej Inteligencji MILA (Montreal Institute for Learning Algorithms), lider projektu.
Czytaj więcej
Zaburzenia zachowania w czasie snu, takie jak niekontrolowany krzyk, śmiech czy wykonywanie gwałtownych ruchów, mogą być sygnałem ostrzegawczym wys...
Z analizy wynika m.in., że jedna grupa rannych ptaszków miała najmniej problemów zdrowotnych, podczas gdy u drugiej stwierdzono zachorowania na depresję. Z kolei wśród nocnych marków jedna grupa uzyskała lepsze wyniki niż pozostałe w testach poznawczych, ale miała większe problemy z regulacją emocji. Inna grupa wykazywała tendencję do ryzykownych zachowań i problemów sercowo-naczyniowych, a trzecia była bardziej narażona na depresję, palenie tytoniu i choroby serca.
Naukowcy zaangażowani w projekt podkreślają jednak, że żaden z wyróżnionych przez nich typów nie jest lepszy czy gorszy. Wyjaśniają, że ryzyka i mocne strony rozkładają się odmiennie w obrębie każdego z pięciu wyróżnionych profili.
Rodzaje nocnych marków i rannych ptaszków wyróżnione przez badaczy
Każdy z wyróżnionych podtypów wiązał się z nieco odmiennymi wzorcami aktywności mózgu. Tak jak wspomniano, zauważono też różnice w stylu życia i stanie zdrowia.
- Podtyp 1: Wzorzec nocnego marka związany z niższą regulacją emocjonalną i wyższą sprawnością poznawczą
Analizując dane, naukowcy stwierdzili, że jeśli chodzi o styl życia, ten podtyp wiąże się z takimi cechami, jak mieszkanie z dziećmi, szybka jazda samochodem, częste używanie telefonu, spożywanie alkoholu i palenie tytoniu. Z kolei przyglądając się zdolnościom poznawczym, zauważono, że osoby z tym podtypem mają szybszy czas reakcji i lepsze wyniki w rozwiązywaniu zagadek oraz zadań wymagających obliczeń. „Ogólnie rzecz biorąc, ten wzorzec nocnego marka wiązał się z ryzykownym stylem życia, trudnościami w regulacji emocji, ale lepszą sprawnością poznawczą” – czytamy w „Nature Communications”.
- Podtyp 2: Wzorzec nocnego marka powiązany z depresją, paleniem tytoniu i ryzykiem sercowo-naczyniowym
Analizy pokazały, że reprezentanci tego typu na poziomie stylu życia wykazują takie cechy, jak palenie tytoniu, granie w gry komputerowe czy mniejsza aktywność fizyczna. Jeśli chodzi o stan zdrowia, zauważono takie cechy, jak na przykład: nadciśnienie, wyższy poziom glukozy, cukrzyca, przyjmowanie leków sercowo-naczyniowych, przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych.
Czytaj więcej
Kobiety w wieku postmenopauzalnym powinny szczególnie zadbać o jakość swojego snu, na co zwracają uwagę naukowcy z amerykańskiego Towarzystwa ds. M...
- Podtyp 3: Wzorzec rannego ptaszka z mniejszą liczbą problemów zdrowotnych i mniejszym spożyciem substancji psychoaktywnych
Wcześniejsze wstawanie, spędzanie większej ilości czasu przed telewizorem, mniejsze spożycie alkoholu i niepalenie tytoniu – to elementy stylu życia powiązane z tym typem. „W raportach dotyczących zdrowia psychicznego podtyp ten był dodatnio powiązany z uczuciem zdenerwowania i zamartwiania się, ale nie wykazywał innych problemów z regulacją emocji ani zachowań ryzykownych” – czytamy w artykule. Autorzy zauważają, że osoby zakwalifikowane do tego podtypu nie wykazały żadnych istotnych powiązań z diagnozami chorobowymi ani przyjmowaniem leków, co sugeruje ogólnie lepszy stan zdrowia.
- Podtyp 4: Wzorzec rannego ptaszka częściej występujący u kobiet
Podtyp powiązany z cechami zdrowotnymi typowymi dla kobiet, takimi, jak zaburzenia miesiączkowania, niższy poziom testosteronu, przyjmowanie leków przeciwbólowych i przeciwdepresyjnych, suplementacja wapnia.
- Podtyp 5: Wzorzec nocnego marka częściej występujący u mężczyzn
W analizach dodatnio powiązany z piciem alkoholu, paleniem papierosów, nadciśnieniem, wyższym poziomem testosteronu i skłonnością do ryzyka, ale ujemnie z objawami depresji. Zauważono również dodatnie powiązanie z takimi cechami, jak łysienie czy choroby prostaty.
Źródło:
https://www.nature.com/
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, nie może zastąpić kontaktu z lekarzem. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy medycznej, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
