Zespół naukowców z Japonii pod kierownictwem dr. Takeshiego Yoneshiro odkrył, że pora roku, w której doszło do zapłodnienia, może mieć wpływ na to, jak działa metabolizm człowieka w dorosłym życiu. Choć ćwiczenia i dieta nadal są kluczowymi czynnikami determinującymi ilość tkanki tłuszczowej, czynniki środowiskowe prawdopodobnie również odgrywają pewną rolę. Wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Metabolism”.
Czym jest brunatna i biała tkanka tłuszczowa?
Sposób odżywiania i aktywność fizyczna są ważne dla zachowania homeostazy energetycznej organizmu. Okazuje się jednak, że wpływają na nią także bodźce środowiskowe. Jak przyznają w swoim badaniu naukowcy, ekspozycja na zimno ma wpływ na wydatek energetyczny całego ciała, ponieważ aktywuje narządy metaboliczne, w tym brunatną tkankę tłuszczową. Indywidualne różnice w aktywności tej tkanki są powiązane ze wzrostem wskaźnika masy ciała (BMI) wraz z wiekiem, akumulacją tłuszczu trzewnego, insulinoopornością i ryzykiem kardiometabolicznym. Do tej pory nie wiedziano zbyt wiele o czynnikach wpływających na te różnice. W najnowszym badaniu naukowcy postawili hipotezę, że warunki meteorologiczne, których doświadczają rodzice przed ciąż i w czasie jej trwania, mogą mieć wpływ na aktywność brunatnej tkanki tłuszczowej oraz regulować homeostazę energetyczną u ludzi.
Czytaj więcej
Wiele z dotychczas przeprowadzonych badań wykazało, że dieta ma istotny wpływ na organizm. Nie uwzględniały one jednak w wystarczającym stopniu pop...
Każdy człowiek ma dwa rodzaje tkanki tłuszczowej – brunatną i białą. Pierwsza z nich jest zlokalizowana głównie na karku oraz wzdłuż dużych naczyń krwionośnych. Jej głównym zadaniem jest utrzymywanie odpowiedniej temperatury ciała oraz rozprowadzanie ciepła po organizmie (termogeneza). Najwięcej brunatnej tkanki tłuszczowej występuje u noworodków. Dzięki temu są one w stanie utrzymać ciepło po urodzeniu. Biała tkanka tłuszczowa odpowiada za magazynowanie energii w organizmie, właśnie w formie tłuszczu. Jej nadmiar zwiększa ryzyko otyłości i wystąpienia chorób metabolicznych.
Wpływ pory roku na metabolizm i masę ciała
W najnowszym badaniu naukowcy sprawdzili, jaki jest związek między miesiącem urodzenia i zapłodnienia a aktywnością brunatnej tkanki tłuszczowej. Wzięło w nim udział 356 zdrowych, młodych mężczyzn. Pora narodzin i zapłodnienia zostały sklasyfikowane jako pora ciepła (od 16 kwietnia do 16 października) lub pora zimna (pozostałe miesiące). Obecność i ilościową aktywność metaboliczną brunatnej tkanki tłuszczowej oceniano za pomocą pozytonowej tomografii emisyjnej z użyciem fluorodeoksyglukozy oraz tomografii komputerowej po dwugodzinnej ekspozycji na zimno (19 stopni Celsjusza).
Okazało się, że osoby poczęte w porze zimnej wykazywały stosunkowo wyższą aktywność tej tkanki. Zaobserwowano u nich także zwiększone wydatki energetyczne, niższy wskaźnik masy ciała (BMI) oraz mniejszą ilość tłuszczu wokół narządów, co świadczy o lepszym ogólnym zdrowiu metabolicznym. Co ciekawe, badanie nie wykazało istotnego związku między porą roku, w której urodziła się dana osoba a jej zdrowiem metabolicznym. Związek istniał tylko w odniesieniu do pory roku, w której doszło do zapłodnienia. Aby rozszerzyć wyniki na liczniejszą populację, naukowcy dodatkowo zrekrutowali 286 dorosłych mężczyzn i kobiet w wieku od 20 do 78 lat. W tym przypadku również odkryli pewne powiązania, choć nie były one już tak wyraźne.
Czytaj więcej
Codzienne ćwiczenia to dla wielu osób cel niemożliwy do zrealizowania. Czy jednak faktycznie trzeba być aktywnym każdego dnia, aby móc cieszyć się...
W jaki sposób ekspozycja na niską temperaturę w momencie poczęcia może wpływać na zdrowie metaboliczne?
Zespół badaczy podejrzewa, że wzrost aktywności brunatnej tkanki tłuszczowej jest czynnikiem, który napędza inne wyniki metaboliczne. Przykładowo, samo BMI nie było w bezpośredni sposób związane z porą roku, w której doszło do poczęcia.
Niska temperatura może mieć wpływ na ekspresję genetyczną męskich plemników lub żeńskich jajeczek, a te zmiany mogą być przekazane potomstwu w momencie zapłodnienia. Tę tezę potwierdzają wcześniejsze badania na myszach, które wykazały, że narażenie rodziców na określone warunki pogodowe w okresie przed poczęciem może poprawić metabolizm potomstwa, prawdopodobnie z powodu zmian epigenetycznych w plemnikach ojca.
Należy dodać, że wyniki nowego badania mają jedynie charakter korelacyjny. Naukowcy podejrzewają jednak, że zapłodnienie w porze zimowej może być czynnikiem zmniejszającym ryzyko otyłości i chorób metabolicznych u potomstwa. Zespół przyznał, że aby odkryć mechanizmy leżące u podstaw tego powiązania, konieczne będzie przeprowadzenie dalszych badań z udziałem bardziej zróżnicowanej populacji.
Źródła:
www.nature.com
www.independent.co.uk
www.sciencealert.com
