Postać samuraja jako mężnego, zdolnego do największych poświęceń wojownika na stałe wpisała się we współczesną popkulturę. Mimo to większość tych wyobrażeń jest stereotypowa i nie oddaje w pełni tego, czym przez setki lat zajmowali się samurajowie. Nowa wystawa w Muzeum Brytyjskim w Londynie pod wszystko mówiącym tytułem „Samurai”, która została otwarta 3 lutego 2026 r., rzuca nowe światło na tysiącletnią historię tych przedstawicieli japońskich elit.

Kobiety stanowiły połowę klasy samurajów

Mało kto wie, że połowę klasy samurajów stanowiły kobiety. Zwykle były to żony i córki wojowników, które także szkolono w sztukach walki. W czasach wojny te kobiety niekiedy towarzyszyły samurajom na polu bitwy, ale najczęściej stały na straży domostw pod nieobecność mężczyzn. Były w stanie dobyć broni i skutecznie obronić dom w razie napadu.

Czytaj więcej

Marina Abramović pierwszą kobietą, która zorganizuje wystawę w wyjątkowym miejscu

Po 1650 r. nastąpiła trwająca ponad 250 lat, pozbawiona wojen era Edo. Samurajowie nie mieli w tym czasie zbyt wiele do roboty. Ponieważ nigdy nie porzucili doskonalenia swoich umiejętności w sztukach walki, przedstawiciele najzamożniejszych warstw japońskiego społeczeństwa często zatrudniali ich jako prywatnych ochroniarzy.

Z czasem z wojowników samurajowie przekształcili się w nową warstwę szlachty. Mieszkali w swoich okazałych posiadłościach, byli urzędnikami, politykami, artystami, literatami i naukowcami.

Klasa samurajów zmieniła swój charakter, co miało wpływ również na życie kobiet należących do samurajskich rodzin. W spokojnych czasach te arystokratki uczono przede wszystkim dobrych manier i przygotowywano je do roli żon, matek i zarządczyń posiadłości.

„Samurai” – wystawa w Muzeum Brytyjskim w Londynie

Wystawa „Samurai” w Muzeum Brytyjskim w Londynie prezentuje ponad 280 przedmiotów i instalacji cyfrowych. Zwiedzający mają szansę obejrzeć między innymi zbroje samurajskie, ubrania, ceramikę oraz historyczne przedstawienia członków tej klasy japońskiego społeczeństwa: ryciny, drzeworyty i malunki.

Oprócz tego ekspozycja zawiera wiele luksusowych przedmiotów codziennego użytku, które należały niegdyś do samurajów. Jednym z ciekawszych jest pochodząca z XIX wieku gra karciana, sprawdzająca wiedzę na temat życia czołowych władców z historii Japonii. Samurajowie grywali w nią dla zabicia czasu. Na wystawie nie zabrakło też takich przedmiotów należących do kobiet z klasy samurajów, jak przyrządy do układania fryzur, lusterka, ubrania czy podręcznik japońskiej etykiety.

Czytaj więcej

Imponujący kobiecy rekord w świecie sztuki. Arcydzieło mistrzyni baroku sprzedano za miliony

Wystawa ukazuje także wpływ legendy samurajów na kulturę popularną: film, telewizję, komiks, gry komputerowe, modę, a także sztukę współczesną. Ekspozycję zasiliły między innymi wybrane prace autorstwa znanego japońskiego artysty Tetsuyi Noguchiego, a także kreacja paryskiego domu Louis Vuitton, inspirowana zbroją samurajską.

Jednym z najcenniejszych dzieł sztuki, jakie można oglądać na wystawie, jest obraz pod tytułem „Portret Itō Mancio” z 1585 r. autorstwa Domenico Tintoretto, przedstawiający 16-letniego samuraja ubranego na zachodnią modłę. W 1582 r. młody mężczyzna wyjechał na misję dyplomatyczną z Japonii do Watykanu.

Wystawa „Samurai” w Muzeum Brytyjskim w Londynie potrwa do 4 maja 2026 r.

Źródła:
www.britishmuseum.org
www.artnet.com