Reklama

Celimar Rivera Cosme tłumaczy muzykę Bad Bunny’ego na język migowy. Niuanse mają znaczenie

Tłumaczka języka migowego, która na bieżąco relacjonowała występ Bad Bunny'ego podczas finału Super Bowl, robi furorę w sieci. Jaką pracę musi wykonać tłumacz przed przystąpieniem do tak wymagającego zadania?
31- letni Benito Antonio Martínez Ocasio przyjął pseudonim artystyczny Bad Bunny.

31- letni Benito Antonio Martínez Ocasio przyjął pseudonim artystyczny Bad Bunny.

Foto: PAP/PA

Tegoroczny występ Bad Bunny’ego w przerwie finałowych rozgrywek Super Bowl LX, z wielu powodów zapisze się w historii muzycznych showów 13-minutowy pokaz wypełniony żywiołowym tańcem, niezliczonymi scenkami rodzajowymi charakterystycznymi dla codziennego życia mieszkańców Portoryko, a także partiami solowymi artystów tej rangi , co Lady Gaga i Ricky Martin, został odtworzony ponad 4 mld razy na popularnych platformach streamingowych. Zaprezentowany po hiszpańsku – poza fragmentem piosenki „Die With a Smile” brawurowo wyśpiewanej przez Lady Gagę – stanowił pierwsze show odbywające się w przerwie finałowego meczu NFL, zdominowane przez język inny niż angielski. Poza gwiazdami, które uświetniły pokaz swoimi wokalnymi umiejętnościami, wśród tancerzy na scenie pojawili się też światowej sławy artyści latynoskiego pochodzenia: Pedro Pascal, Cardi B, Jessica Alba czy Karol G.

Benito Antonio Martínez Ocasio, jak brzmi pełne imię i nazwisko 31-letniego artysty, wyłaniając się spomiędzy wysokich łodyg trzciny cukrowej, przemierzał wypełnioną tancerzami scenę, wykonując przeboje utrzymane w żywiołowej stylistyce reggaeton: „Tití Me Preguntó”, „Yo Perreo Sola”, „Safaera”, „El Apagón”. 6-krotny zdobywca nagrody Grammy mijał po drodze stoiska serwujące popularny w jego kraju deser piragua (kruszony lód polany owocowym syropem), stół, przy którym kilku seniorów rozgrywało partię domino czy witrynę imitującą salon kosmetyczny, gdzie na żywo odbywał się manicure. Podarowany mu przez ulicznego sprzedawcę pierścionek zaręczynowy przekazał napotkanemu po drodze mężczyźnie, który natychmiast oświadczył się ukochanej.

W dalszej części show nie zabrakło też udzielonego na żywo ślubu, a także symbolicznego przekazania zdobytej tydzień wcześniej statuetki Grammy pięcioletniemu chłopcu. Zmieniające się jak w kalejdoskopie tło latynoskiej fiesty wypełniała też orkiestra smyczkowa, a także muzycy grający na znanych dla Portorykańczyków instrumentach, takich jak 10-strunowa gitara Cuatro, tamburyny Panderos czy perkusja Güiro. Zwieńczeniem spektakularnego show było pełne zaangażowania wykonanie utworu „El Apagón”, którego tytuł nawiązuje do częstych awarii zasilania w Portoryko. Dla podkreślenia jego symboliki 31-latek wspiął się na jeden ze słupów wysokiego napięcia, skąd, spoglądając prosto w obiektyw kamery, niemal wykrzykiwał słowa o „kolejnej awarii w stolicy reggaetonu”. Gdy ponownie stanął na scenie, dołączyły do niego osoby trzymające flagi poszczególnych krajów Ameryki Południowej, Środkowej, Północnej i Karaibów. On sam po kolei wymieniał nazwy państw, wieńcząc występ słowami „niech Bóg błogosławi Amerykę”.

Choć próby przełożenia tak spektakularnego widowiska na język migowy wydają się skazane na niepowodzenie, Celimar Rivera Cosme wykonała to zadanie na poziomie ponadprzeciętnym. Równolegle z gwiazdą wieczoru prezentowała rytmiczny taniec, niełatwą do odtworzenia mimikę i serię wprawnych gestów pozwalających osobom głuchoniemym zrozumieć istotę przekazywanych przez artystę treści. Nie ustępując kroku żywiołowemu wokaliście, tłumaczka języka migowego zapewniła widzom pokaz, od którego trudno oderwać wzrok, nawet bez znajomości języka hiszpańskiego, a tym bardziej migowego. – Nie pojawiłam się tam tylko po to, by tłumaczyć przekaz, ale i po to, by wystąpić na scenie – podkreśla.

Reklama
Reklama

Celimar Rivera Cosme: historyczny występ podczas finału Super Bowl LX

– W mojej pracy nie chodzi jedynie o używanie języka migowego w celu zakomunikowania treści osobom głuchoniemym. Równie istotnym elementem jest mój własny flow, interpretacja, styl i nastawienie do prezentowanego przekazu. Dopiero później dołączam do tego tłumaczenie – wyjaśnia pochodząca z górskich rejonów Naranjito w Portoryko, Celimar Rivera Cosme, która jako pierwsza w historii reprezentantka swojego kraju miała okazję uczestniczyć w koncercie odbywającym się w finale Super Bowl LX w charakterze tłumacza języka migowego.

W minionych latach tłumacze języka migowego niejednokrotnie udowadniali, że ich zaangażowanie w interpretacje znanych utworów stanowi równoległe widowisko, w swojej dynamice porównywalne z tym, prezentowanym przez danego artystę. Towarzysząca występowi Rihanny w 2023 r. Justina Miles, nie tylko fizycznie upodobniła się do wokalistki za sprawą imponującej długości tipsów i wyrazistej biżuterii, ale i za pomocą skomplikowanej serii gestów wykonywała tłumaczenie migowe idealnie dostosowane rytmicznie do takich utworów jak między innymi „Where Have You Been”, „Only Girl in the World”, „We Found Love” czy „Rude Boy”. Pierwsze kroki w dziedzinie przekładania muzycznych treści na język migowy w trakcie występów na Super Bowl stawiała zdobywczyni Oscara, głuchoniema aktorka Marlee Matlin, która w 1993 r. towarzyszyła na scenie Garthowi Brooksowi wykonującemu hymn narodowy. W 2016 r. powtórzyła tę sztukę, interpretując śpiew Lady Gagi, a następnie za pośrednictwem mediów społecznościowych dziękując gwieździe za wspólny występ.

Czytaj więcej

Fatalne zaniedbanie ze strony British Museum. Tłumaczka walczy o swoje prawa

Celimar Rivera Cosme: kilkuletnia współpraca z Bad Bunnym

Umiejętność perfekcyjnego przekazania prezentowanych treści za pomocą języka migowego wymaga od danego tłumacza nie tylko nienagannej znajomości tego systemu komunikacji, ale i biegłości w posługiwaniu się tekstami stanowiącymi podstawę interpretacji. W przypadku Celimar Rivera Cosme i ten warunek został spełniony bez zarzutu dzięki wcześniejszej współpracy z Bad Bunnym. Tłumaczka brała udział w jego trasie koncertowej „El Último Tour Del Mundo” w 2022 r. oraz w ubiegłorocznej serii 31 występów w San Juan, które przyciągnęły ponad 600 tys. widzów i wygenerowały dla Portoryko zyski w wysokości 250 mln dol. Używanie portorykańskiego języka migowego (skr. LSPR; oryg. Puerto Rican Sign Language) pozwala osobom głuchoniemym i niedosłyszącym zrozumieć niuanse stylistyczne i niezliczone nawiązania do ich rodzimej kultury, których nie brak w twórczości 31-letniego artysty.

Wprawdzie występ tłumaczki nie był dostępny w głównej transmisji z wydarzenia, to jednak widzowie wymagający wsparcia w zrozumieniu przekazu mieli możliwość uruchomienia takiej opcji w wersji online, co pozwalało im równolegle śledzić wykonanie gwiazdy wieczoru oraz Celimar Rivera Cosme. Na stadionie Levi's Stadium w Santa Clara w Kalifornii, gdzie miało miejsce wydarzenie, jeden z sześciu ekranów przeznaczony był na transmisję w języku migowym. W rozmowie z  „Variety” tłumaczka podkreślała, że w sekcji, w której zajmowała miejsce podczas koncertu, przyjęto jej występ z entuzjazmem. – Rosnąca w siłę społeczność głuchoniemych w naszym kraju ma pełną świadomość tego, jaką gwiazdą jest obecnie Bad Bunny. Oni wszyscy bardzo chcieli wybrać się na koncert i to z ich inicjatywy poproszono organizatorów show o możliwość tłumaczenia występu na język migowy. Gdy otrzymałam tę propozycję, zgodziłam się bez wahania. Cieszy mnie, że tłumacze języka migowego są coraz częściej zapraszani na muzyczne wydarzenia tej rangi – mówiła.

Doświadczona tłumaczka zwróciła też uwagę na liczne niuanse językowe, których znajomość warunkuje odpowiednie przełożenie ich na język migowy. – Bad Bunny posługuje się językiem hiszpańskim używanym w Portoryko. W jego utworach jest mnóstwo nawiązań do kultury i tożsamości narodowej. Pojawia się też slang i słownictwo zrozumiałe tylko dla osób z tego rejonu świata. Osoba z innego kręgu kulturowego może tych niuansów nie zrozumieć. Dla przykładu podam jedno słowo z piosenki otwierającej show:  „Tití Me Preguntó”. Pierwszy wyraz oznacza  „ciocia”, ale inaczej brzmi on w języku używanym w Portoryko, a inaczej w tradycyjnym hiszpańskim, gdzie jego odpowiednikiem jest  „Tia”. W języku migowym należy każde z nich pokazać inaczej – zastrzega.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Nauka języka tylko z papierowym słownikiem. Dlaczego warto z niego korzystać w dobie AI?

W ramach przygotowań do występu w finale Super Bowl, w tygodniu poprzedzającym koncert Celimar Rivera Cosme spędzała ponad osiem godzin każdego dnia doskonaląc każdy element widowiska. O tym, że została zaangażowana w to wyjątkowe przedsięwzięcie, wiedziała już w listopadzie minionego roku, co dało jej odpowiednio dużo czasu na przypomnienie sobie twórczości rodzimego artysty. – Muzyka Bad Bunny’ego towarzyszyła mi od tego czasu nieustannie – wyznała, podkreślając, że na potrzeby koncertu wybrano piosenki nieco łatwiejsze w interpretacji dla niej jako tłumaczki. – Gdyby padło na utwory z jego wcześniejszego repertuaru, byłoby to dla mnie większe wyzwanie – żartuje.

Jeśli starsze utwory Bad Bunny’ego mogłyby stanowić większą trudność w ich przełożeniu na język migowy, można bezpiecznie zakładać, że i to zadanie byłoby przez Celimar Rivera Cosme wykonane bez zarzutu.

Źródła:
https://variety.com/
https://www.theguardian.com/

Kultura
Kim były samurajki? Nieznana historia japońskich arystokratek opowiedziana w muzeum
Materiał Promocyjny
Rekordy sprzedaży i większy magazyn w Duchnicach
Kultura
Imponujący kobiecy rekord w świecie sztuki. Arcydzieło mistrzyni baroku sprzedano za miliony
Kultura
Aneta Kręglicka o filmie „Zapiski śmiertelnika”: Mój mąż powinien był nim zadebiutować
Kultura
Wielkie odkrycie w świecie sztuki. Odnaleziono zaginiony obraz renesansowej mistrzyni
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama