Wysoka cena bezpiecznych mediów społecznościowych. Moderatorka treści o swojej pracy

Każdego dnia z platform społecznościowych znikają miliony postów, zanim użytkownicy zdążą je zobaczyć. Decyzje o tym, co pojawi się na ekranach naszych smartfonów, podejmują nie algorytmy, a ludzie. Moderatorzy treści przeglądają zdjęcia, filmy i komentarze, a każdy materiał niezgodny z zasadami platformy zostaje przez nich usunięty. To oni stykają się z brutalną rzeczywistością internetu, aby reszta użytkowników nigdy nie musiała.

Kto pilnuje cyfrowej rzeczywistości?

– Moderatorzy często oglądają jedne z najbardziej wstrząsających treści, w tym brutalne przestępstwa seksualne wobec dzieci oraz rasistowską mowę nienawiści – mówi Tom Hegarty, szef działu komunikacji w brytyjskiej organizacji non-profit Foxglove, która wspiera moderatorów w walce o lepsze warunki pracy i procesach przeciwko platformom.

Firdaous Fadili cztery miesiące pracowała w Maroku jako moderatorka w jednym z najpopularniejszych portali społecznościowych. W tym czasie natknęła się na brutalne materiały, pokazujące molestowanie seksualne, zabójstwa, przemoc, a także reklamujące substancje zakazane

– Wcześniej byłam trochę naiwna, jeśli chodzi o to, jak wygląda świat. Teraz mam znacznie pełniejszy obraz rzeczywistości. Nie postrzegam rzeczywistości w negatywny sposób, ale rozumiem, że istnieje jej ciemna strona. Widziałam wielu ludzi, którzy w imię obrony swoich przekonań potrafili wyrządzać innym krzywdę – mówi była moderatorka treści.

Czytaj więcej

Styl życia

To „tylko” internet? Prawdziwe oblicze przemocy wobec kobiet w sieci

Kobiety nie są bezpieczne w sieci – alarmują eksperci z działającej przy ONZ organizacji UN Women...

Cena bezpiecznych mediów społecznościowych

Badanie opublikowane w kwietniu 2025 r. na Uniwersytecie Middlesex wykazało, że ponad jedna czwarta osób zajmujących się weryfikacją treści codziennie natrafia na materiały, które uznaje za stresujące, a ponad jedna piąta styka się z nimi co tydzień. Praca ta wiąże się z ogromnym obciążeniem psychicznym, wśród moderatorów odnotowuje się zaburzenia lękowe, depresję, problemy ze snem, wypalenie zawodowe i inne schorzenia.  – Pod koniec ubiegłego roku 144 byłych moderatorów Facebooka w Kenii przeszło badania i u wszystkich zdiagnozowano PTSD –  mówi Tom Hegarty.

Moderatorzy nie mogą całkowicie zrezygnować z oglądania drastycznych treści, ale mają możliwość pominięcia niektórych materiałów. Każda taka decyzja obniża jednak ich wskaźnik dokładności i w konsekwencji wpływa na wysokość premii.

Informacje o złym samopoczuciu pracowników nie są nowością dla właścicieli platform. W nagraniu z 2019 r., które wyciekło do serwisu The Verge, Marka Zuckerberga poinformowano, że wielu moderatorów treści cierpi na PTSD. Odpowiedział on wówczas „[…] Niektóre z tych raportów, moim zdaniem, są nieco przesadzone.”

Jak wygląda wsparcie psychologiczne dla moderatorów treści?

Firdaous Fadili wspomina, że w procesie rekrutacji kandydaci spotykali się z coachem i psychologiem, by ocenić ich stabilność emocjonalną. Dodaje, że w firmie, w której pracowała, osoby odpowiedzialne za treści miały stały dostęp do wsparcia psychologicznego zapewnianego przez zespół od czterech do sześciu psychologów.  – Co tydzień w grafiku był przewidziany czas na spotkanie z psychologiem, ale udział w nim był całkowicie dobrowolny. W każdej chwili można też było poprosić o dodatkową konsultację, jeśli ktoś czuł taką potrzebę – mówi.

Większość osób moderujących treści na największych platformach jest jednak zatrudniana przez firmy świadczące usługi outsourcingowe, często zlokalizowane w krajach rozwijających się. Tom Hegarty podkreśla, że ci pracownicy zazwyczaj nie otrzymują żadnego wsparcia psychologicznego.  – Zamiast tego mieli tzw. wellness coachów, którzy mówili im np. „To brzmi naprawdę ciężko. Czy próbowałeś pójść na spacer lub zająć się robótką na drutach?” – mówi Hegarty.

W niektórych aktualnych ofertach pracy na stanowisku moderatora treści TikToka jednym z wymagań jest „odporność psychiczna i proaktywne podejście do dbania o siebie, ze względu na emocjonalnie wymagający charakter pracy”. Doświadczenie zawodowe i wykształcenie wyższe nie są obowiązkowe, traktowane są jedynie jako dodatkowy atut. Znacznie ważniejsza jest znajomość zasad platformy i biegłość w językach.

Praca pod presją czasu i z niską wypłatą

Psychiczne obciążenie to jednak nie jedyna trudność tej pracy. Firdaous Fadili zwraca uwagę również na ścisłą organizację czasu pracy.  – Za każdym razem, gdy chciałam zrobić przerwę, musiałam uruchomić licznik czasu. Mieliśmy godzinę przerwy na lunch oraz dwie krótsze, po 10–15 minut. Każdą przerwę trzeba było zaznaczyć w systemie i wylogować się. Przekroczenie czasu przerwy wpływało na wysokość premii – mówi.

Równocześnie wynagrodzenie nie rekompensuje w pełni ani stresu, ani presji związanej z pracą. „The Guardian” podaje, że podstawowa pensja moderatorów w Ghanie wynosi około 1 300 cedi miesięcznie (około 412 zł). Z premiami mogą zarobić do 4 900 cedi (około 1 554 zł), co wciąż nie pokrywa kosztów życia w stolicy kraju.

Czytaj więcej

Styl życia

Dlaczego kobiety udają mężczyzn na LinkedIn? Ich eksperymenty dają do myślenia

Eksperyment przeprowadzony na LinkedIn przez Simone Bonnett pozwolił poczynić ciekawą obserwację....

Walka moderatorów o sprawiedliwość

Część pracowników, nie godząc się na takie warunki, postanowiła dochodzić swoich praw przed sądem. Jednym z nich jest Daniel Motaung, który w 2019 r. przeprowadził się z Republiki Południowej Afryki do Nairobi, aby rozpocząć nową pracę. Nie zdawał sobie jednak sprawy z jej prawdziwego charakteru.  – Dopiero po podpisaniu umowy o poufności zorientował się, jak naprawdę wygląda rola moderatora treści – tłumaczy Tom Hegarty. Daniel twierdzi, że zarabiał 2,2 dol. za godzinę, przeglądając treści, które doprowadziły u niego do rozwoju objawów zespołu stresu pourazowego.  –  Pierwszym filmem, który moderował, była transmisja na żywo dekapitacji” – mówi Hegarty. Moderator próbował stworzyć związek zawodowy, by walczyć o lepsze warunki pracy. Zaledwie kilka tygodni później został zawieszony, a następnie zwolniony. W odpowiedzi Daniel zdecydował się pozwać zarówno swojego pracodawcę – firmę outsourcingową Sama, jak i Metę. Amerykańska firma twierdziła, że to Sama była pracodawcą Daniela i że Meta nie podlega kenijskiemu prawu, ponieważ nie była zarejestrowana, ani nie prowadziła działalności w tym kraju. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że sprawa może być prowadzona w Kenii.

Nie jest to odosobniony przypadek. W 2020 r. Facebook zgodził się zapłacić 52 miliony dolarów w ramach ugody z moderatorami z USA, u których w trakcie pracy rozwinęły się objawy PTSD. Podobny pozew złożyła Candie Frazier, zatrudnona przez firmę Telus International i pracująca przy moderacji treści na TikToku. Twierdzi, że ona i inni moderatorzy spędzali nawet 12 godzin dziennie na oglądaniu drastycznych materiałów, co doprowadziło do powstania u niej poważnych problemów psychicznych, w tym depresji i zespołu stresu pourazowego.